وازکتومی
بستن لوله های اسپرم بر (وازکتومی بدون تیغ جراحی = vasectomy)
وازکتومی بدون تیغ جراحی یک روش دایمی پیشگیری از بارداری برای آقایان است.این روش با یک عمل جراحی سرپایی وبی حسی موضعی ومعمولا در فاصله زمانی کوتاه تر از20 دقیقه انجام می شود.در این عمل لوله های اسپرم بر،از طریق ایجاد یک سوراخ کوچک برروی کیسه بیضه ها بسته می شوند.
مکانیسم عمل:
بسته شدن لوله های اسپرم بر از ورود اسپرم ها به مایع منی جلوگیری می نماید.در این حالت مایع منی فرد بدون اسپرم بوده ولقاح انجام نخواهد شد.
اثر بخشی:
اثربخشی بالایی دارد .با پیگیری بعد از غمل وانجام دو نوبت آزمایش آنالیز اسپرم پس از عمل جراحی که نبودن اسپرم در مایع منی را تایید کند،میزان موفقیت نزدیک به 100 درصد است.
مزیت ها:
1- اثر بخش بالا
2- نیاز نداشتن به بیهوشی
3- دایمی بودن
4- تداخل نداشتن با فعالیت جنسی
5- عدم نیاز به یادآوری ومراجعه های مکرر
6- نداستن اثر منفی بر قدرت مردانگی،میل جنسی وصفت های مردانه(ریش،سبیل وصدای مردانه)
7- عارضه نداشتن برای سلامتی استفاده کننده از رروش،در دراز مدت
8- تأثیر نداشتن بر حجم وظاهرمایع منی وکیفیت تماس جنسی
9- افزایش لذت جنسی بدلیل از بین رفتن نگرانی حاملگی نا خواسته
10- اثر بخشی بیشتر، نیاز کمتر به مرقبت های قبل وپس از عمل،احتمال بیشتر در موفقیت عمل بازگشت،زمان کوتاه تر عمل جراحی،امکان کسب اطمینان از موفقیت عمل وعارضه های کمتر در مقایسه با بستن لوله های رحمی.
عوارض شایع وچگونگی بر خورد با آنها:
وازکتومی عارضه درازمدت قابل توجه وسیستمیک نداشته و عارضه های احتمالی محدود به محل عمل می باشد.این عارضه ها شامل درد،سوزش،تورموکبودی مختصر ناحیه عمل بوده که معمولا بعد از حداکثر یک هفته برطرف می شوند.
عوارض غیر شایع و نحوه دبرخورد با آنها:
1- هماتوم
2- عفونت پوست ناحیه عمل ویا اپیدیدیمواورکیت عفونی
3- اپیدیدیمیت احتقانی ودرد مزمن بیضه ها
در صورت بروز هر یک از عارضه های غیر شایع یاد شده،فرد باید به محل اریه خدمت مرجعه نماید.:
توجه : انجام وازکتومی در افراد جوان توصیه نمی شود.
موارد منع استفاده مطلق : هیچگونه منع مطلقی در انجام وازکتومی وجود ندارد.
موارد احتیاط وازکتومی: مواردی هستند که وازکتومی برای متقاضی با احتیاط انجام می شود.و شامل:
- آسیب اسکروتوم ویا سابقه عمل جراحی آن
- واریکوسل وهیدروسل بزرگ
- عد م نزول بیضه یکطرفه (وازکتومی در سمت نزول یافته انجام گرفته وا گر 3 ماه بعد از عمل در مایع منی اسپرم وجود داشته باشد، وازکتومی سمت مقابل نیز باید انجام گیرد)
- دیابت
موارد تأخیر: مواردی هستند که وازکتومی با تأخیر (به منظور رفع مشکل ودرمان در صورت لزوم) انجا م می شود. وشامل موارد زیر است:
- بیماری مقاربتی فعال
- التهاب سر آلت،لوله های اسپرم بر ویا بیضه ها
- عفونت پوست اسکروتوم
- عفونت حاد سیستمیک ویا گاستروانتریت شدید
- فیلاریازیس والفانتیازیس
- اپیدیدیمیت و اورکیت
موارد ارجاع: مواردی هستند که متقاضی باید برای انجام وازکتومی به بیمارستان ارجاع شود وشامل:
- فتق کشاله ران
- عدم نزول بیضه دو طرفه
- اختلات انعقادی
- ایدز
- وجود توده در کیسه بیضه
- سابقه حساسیت به لیدوکایین
تکنیک عمل وازکتومی بدون تیغ جراحی:
وازکتومی توسط دو پنس خاص NSV به نام های پنس شکافنده ( Dissecting forceps ) و پنس گرد
(Ringed clamp ) ،قیچی راست کوچک و پنس هموستات انجام می گیرد.با تزریق نیم سی سی لیدوکایین یک در صد یا دو درصد بدون آدر نالین در زیر پوست و 5/2 سی سی از آن در هر طرف اسکروتوم ،پوست و وازودفران های چپ و راست بی حس می شوند.هر دو وازودفران از محل سوراخ ایجاد شده روی اسکروتوم خارج و در دو نقطه به فاصله یک سانتی متر با نخ سیلک گره زده شده و طولی از وازودفران که بین دو گره قرار گرفته است بریده می شود.
آزمایشات و معاینه های لازم: قبل از انجام عمل وازکتومی نیاز به درخواست هیچگونه آزمایشی نیست.درگرفتن شرح حال،سابقه پزشکی فرد ،بررسی ومعاینه فیزیکی با توجه ویژه به دستگاه ژنیتال انجام شود.
دستور های پس از عمل:
- استراحت به مدت یک روز
- آب نزدن به محل عمل تا دو روز
- نداشتن تماس جنسی تا چهار روز
- پوشیدن شورت تنگ و یا بیضه بند
- انجام ندادن کار سنگین تا یک هفته
هشدارها و نحوه بر خورد با آنها :
موادی هستند که فرد وازکتومی شده درصورت رویارویی با آنها،باید فری به محل انجام وازکتومی مراجعه کند.
1- تب بیش از 38 درجه تا چهار هفته ،بویژه در هفته اول
2- درد شدید ناحیه عمل که به مسکن های معمولی پاسخ ندهد
3- خروج خون وچرک از محل زخم
4- تورم بیش از حد اسکروتوم
موارد قابل توجه درپیگیری ها و مراجعه های بعدی:
- بهتر است فرد وازکتومی شده یک هفته پس از عمل برای معاینه محل عمل به پزشک اریه دهنده خدمت مراجعه نماید
- فرد وازکتومی شده باید سه ماه بعد از عمل از نظر آزوسپرمی (نبودن اسپرم در مایع منی) آزمایش شود.لازم است در این مدت وتا دریافت جواب آزمایش ، یک روش مطمئن از بارداری(مانند کاندوم) مورد استفاده قرار گیرد. برای پیگیری و اطمینان از موفقیت کامل عمل،اسپرم آنالیز بعدی با فاصله زمانی یک ماه از آزمایش اول( چهار ماه پس از عمل) انجام خواهد شد.
برگشت پذیری وازکتومی :
وازکتومی یک روش دایمی پیشگیری از بارداری بوده و افرادی که خواهان فرزند دیگری هستند به هیچ عنوان نباید از این روش استفاده کنند.در موارد نادری ممکن است فرد پس از وازکتومی ، خواهان انجام عمل (Vassectomy Reversal ) گردد.که به معنای عمل جراحی برگشت وازکتومی است. در این روش با استفاده از میکروسکوپ انجام شده ودر طی آن دو انتهای بریده شده وازادفران به یکدیگر پیوند زده می شوند.میزان موفقیت عمل برگشت بین 60 تا 80 درصد است.وظهور اسپرم در مایع منی پس از عمل بازگشت تا بیش از 95 درصد گزارش شده است.