آمپول ترکیبی پیشگیری ازبارداری
آ مپول ترکیبی پیشگیری از بارداری
یک روش هورمونی ترکیبی و تزریقی پیشگیری ازبارداری است. آمپول دارای نیم میلیلیتر ماده مؤثره(25 میلی گرم دپو مدروکسی پروژسترون استات و
5 میلی گرم استرادیول سیپیونات) می باشد.
آمپول در فاصله های یک ماه تزریق میشود.
مکانیسم عمل:
1- 1-جلوگیری ازتخمک گذاری
2- 2 - تأ ثیربرمخاط داخلی رحم و مهار پرولیفراسیون اندومتر
3- 3- ایجاد اشکال در ورود به داخل رحم از طریق افزایش ضخامت ترشحات دهانه رحم
مزیت ها:
1- 1-اثر بخشی بالا(در سال اول 8/999
2- 2- آسانی استفاده وقطع قرص
3- 3- برگشت نسبتا سریع باروری پس از قطع روش
4- 4- بی تأ ثیر بودن روی میل جنسی
5- 5- بهبود دیسمنوره شدید
6 - کاهش خونریزی قاعد گدی
6- 7- مناسب برای افرادی که با استفاده مداوم و هر روزه ازیک روش مشکل دارند( افراد فراموشکار،کوچ نشین،عقب مانده ذهنی و...)
8- 8- مناسب برای افراد با سابقه بارداری خارج رحمی
9 9- پائین بودن عوارض افزایش وزن وخونریزی نامنظم( در مقایسه با OCP )
10 10 - پائین بودن عوارض ناشی ازاستروژن نسبت بهOCp
11 11 - کم نشدن اثر بخشی در صورت اسهال واستفراغ ،نسبت به OCP
12 12- قابل استفاده همزمان با آنتی بیوتیک ( بجز ریفامپین وگریزئوفولوین)
13 13 - تأ ثیر کم بر سیستم انعقادی
14 14 - بازگشت باروری وتخمک گذاری 3-2 ماه پس از آخرین تزریق رخ میدهد.
معایب :
- 1- پیشگیری نکردن از بیماری های قابل انتقال ازطریق تماس جنسی
- 2- عدم امکان قطع روش یا تغییر آن پس از تزریق آمپول تا از بین رفتن اثر تا اتمام دوره
- 3- مناسب نبودن برای دوران شیردهی تا شش ماهگی
موارد منع مصرف مطلق:
همان موارد مربوط به قرص های ترکیبی جلوگیریازبارداریمی باشد.
موارد منع نسبی مصرف آمپول ترکیبی:
تمام موارد قرص های OCP به اضافه وجود بیماری سلول داسی شکل (sickle cell)
زمان شروع استفاده از آمپول ترکیبی پیشگیریازبارداری:
1- دوران قاعدگی: اولین تزریق ( شروع استفاده ازقرص) در یکی از5 روزاول قاعدگی انجام می شود
2- غیر از دوران قاعدگی: استفاده در هرزمانی که اطمینان از باردار نبودن وجود داشته باشد می توان آغازکرد.
درضمن تا بروز اثراولین آمپول ،باید هفت روز ازکاندوم استفاده کرد
الف: اگر مادر پس اززایمان به فرزند خود شیر ندهد ، می تواند آمپول را در فاصله روزهای 28-21 پس از زایمان تزریق کند.
ب: اگر مادر پس اززایمان به فرزند خود شیر دهد و دراستفاده از آمپول اصرار داشته باشد،ضمن تأ کید برمنع مصرف نسبس تا شش ماهگی
اگر هنوز خونریزی قاعدگی رخ نداده باشد،می تواند آمپول را پس ازانجام ᵝ-hcG آغازکند
4- پس ازسقط: مصرف آمپول را می توان در 5 روز اول بلا فاصله پس ازسقط سه ماه اول یا دوم شروع کرد.و نیازی به استفاده ازروش پشتیبان نیست.
شرائط استفاده مانندبند 3 بالا می باشد
5- تغییر روش:
الف:بهتری زمان تغییرروش از قرص به آمپول های ترکیبی ،در فاصله زمانی هفت روزه بین دو بسته قرص می باشد.در این حالت نیازیبه کاندوم نیست.
ب: در صورت تغییرروش از آمپول های سه ماهه به آمپول های یک ماهه ،باید ،آمپ.ل ترکیبی در زمان تزریق بعدی آمپول سه ماهه تزریق شود.
ج- در صورت تمایل به تغییر روش از IUD به آمپول ترکیبی در 5 روز اول قاعدگی ، باید اول آمپول را تزریق نمود و داوطلب را بلا فاصله برای خارج نمودن IUD ارجاع داد. در زمان هایبجز 5 روز اول قاعدگی ،آمپول را تزریق نموده وداوطلب برای خارج نمودن IUD به دوره بعدی قاعدگی هرجاع داده می شود.
عوارض شایع آمپول های ترکیبی:
معمولاٌ در ماه های اول مصرف برون نموده ودر عرض 3-2 ماه کاهش یافته ویا ازبین میروند . عوارض شامل:
1- 1 - سردرد و سرگیجه
2- 2- حساسیت پستان ها
3 3- افزایش وزن خفیف
4 4 - آکنه
5 5- افزایش بروز افسردگی واضطراب
6 6 - کاهشHDL وکم شدن نسبت HDL به LDL
7- 7- کم شدن مقدار وتعدادروزهای خونریزی قاعدگی
عوارض نا شایع:
1- 1- خونریزینامنظم رحمی
2- 2- آمنوره
نحوه برخورد با عوارض آمپول های ترکیبی یک ماهه:
1- 1- در صورت بروز سردردهای خفیف ناشی از تزریق آمپول می توان ازمسکن های معمولی مانن آسپرین،ایبوبرفن،واستامینوفن استفاده کرد
2- 2- حساسیت پستان ها :استفاده از پستان بند های محکم و مسکن های معمولی ،کمپرس سرد یا گرم و مسکن ها مانند بند یک مفید می باشد.
3 3-افزایش وزن به دلیل تجمع مایعات و افزایش اشتها ومصرف مواد غذایی می باشد.وبا ورزش ورعایت رژیم غذایی کنترل میشود.
4-آکنه: با تغییر رژیم غذایی ( کاهش مصرف چربی (به خصوص تنقلات چرب و افزایش مصرف میوه وسبزی تازه)وتمیزنگهداشتن پوست برطرف میشود.
4- 5 - تغییرات خلق وخو(افسردگی):با ادامه مصرف آمپول رفع می شود.اگر بیش از سه ماه تداوم داشت ارجاع داده می شود.
5- 6- خونریزی نا منظم رحمی :شایع نیست ودرعرض 3-2 ماه اول استفاده از آمپول برطرف شده و حداکثر پس از یک سال منظم می شود.
برای رفع کوتاه مدت آن می توان از مسکن های غیر استروئیدی مانند بروفن (800 میلیگرم در سه وعده به مدت پنج روز ) استفاده کرد.
اگر خونریزی نامرتب علیرغم گذشت سه ماه ازمصرف آمپول،یا شروع خونریزی نامرتب پس از چند ماه استفاده از آمپول ارجاع داده می شود.
6- 7- خونریزی شدیدوطولانی رحمی: همانند مورد بالا برخورد می شود.
7- 8-آمنوره: شایع نیست.در درصورت وقوع باید آزمایش حاملگی انجام شود
هشدار ها:
درصورت بروز هر کدان از عوارض زی فوریبه بیمارستان مراجعه شود.
1 -درد شدید در قسمت بالای شکم.
2- 2- درد قفسه سینه ویا تنگی نفس یا سرفه یا خلط خونی
3- 3- تورم یا دردشدید در یک پا
4- 4- مشکلات چشمی (تاریدید،دوبینی وازدست دادن قدرت دید)
5- 5- سردرد غیر معمول (سردرد شدید ویا ضربانی ویا سردرد دریک طرف سر)
6- 6- زردی اسکلراوپوست
آزمایشات ومعاینات لازم:
مرجعه اول :همانند قرص های ترکیبی خوراکی ( OCP) می باشد.
مراجعه های بعدی: مانند قرص های ترکیبی خوراکی( OCP) می باشد
تذکرات هنگام مصرف آمپول :
1- 1- تزریق آمپول ترکیبی باید هر 30 روزانجام شود.اگر فرد در فاصله زمانی تا 3 روز زودتر یا 3 روز دیرتر ازموعد مقرر مراجعه نماید
می توان آمپول ترکیبی راتزریق کرد.فاصله بین تزریق ها نباید بیشتر از33 روز باشد
2- 2- پیش از کشیدن آمپول به داخل سرنگ ، باید آمپول را به آرامی تکان داد.ودر صورت سرد بودن ،باید پیش ازتزریق، آنرا با دمای بدن
هماهنگ کرد.(مالش آمپول بین دستها در گرم کردن آمپول مفید است)
3- 3- تزریق آمپول های ترکیبی عضلانی ( بالای بازو یا قسمت فوقانی خارجی باسن) وعمیق می باشد.محل تزریق نباید ماساژ داده شود.
4- 4- در صورت تأ خیز برای تزریق آمپول ( بیش از 33 روز) با اطمینان از نداشتن تماس جنسی (پس از33 روزتا زمان مراجعه) ویا اطمینان
از باردارنبودن فرد ،تزریق انجام خواهد شد.در غیر این صورت باید فرد ازنظر حاملگی بررسی وتا تزریق بعدی ازیک روش کمکی استفاده کند.
نکته : در اغلب موارد بازگشته تخمک گذاری 3-2 ماه پس از آخرین تزریق رخ می دهد
ک