قرصهای ترکیبی پیشگیری ازبارداری:

این قرصها ترکیبی از استروژن و پروژسترون می باشند.به سه شکل .LD.HD.تری فازیک( سه مرحله ای)

روش عمل: OCP قرص   

1-جلو گیری از تخمک گذاری.2- تأ ثیربر اندومتر.3- با افزایش ترشح موکوسی مخاط واژن و سرویکس از ورود اسپرم به رحم جلوگیری می کند.4- جلوگیری از لقاح با تغییر حرکات لوله های رحمی.

 مزیت های مصرف قرص های OCP :

1- اثر بخشی بالا98%

2- برگشت سریع باروری پس از قطع قرص.

3- نداشتن محد ودیت سنی در استفاده از قرص.

4- منظم شدن ،کاهش درد و خونریزی قاعدگی و کاهش کم خونی به دنبال قاعدگی.

5- کاهش بروز کیست های تخمدانی.

6- کاهش بیماری های خوش خیم پستان.

 7- افزایش تراکم استخوانی.

8- کاهش piD

9- کاهش سرطان های رحم و پستان.

10- کاهش بروز حاملگی خارج از رحم(EP)   

11- احتمال کاهش اندومتریوز.

12- احتمال کاهش بروز آرتریت روماتوئید

عیب ها ی قرص های ترکیبی:

- مناسب نبودن برای افراد فراموشکار.- پیشگیری نکردن از بیماری های منتقله از راه تماس جنسی.- مناسب نبودن برای مادران شیرده در شش ماه اول پس از زایمان .

عوارض شایع قرص ها:

این عوارض بیشتر درماه های اول بروز می کنند.ودر طول دو تا سه ماه  کاهش می نمایند.و یا از بین می روند.

1-افزایش وزن: بد لیل تجمع مایعات ،افزایش اشتها ،رخ می دهد.درمان با ورزش و رعایت رژیم غذایی.

2- لکه بینی و خونریزی بین قاعدگی ها:

3- حساسیت پستان ها: درمان با بستن کرست های محکم و کمپرس آب سرد یا گرم،مصرف مسکن ها.

4- سردرد های خفیف: با مسکن های معمولی جواب می دهد.

5-تهوع:خوردن قرص در زمان خواب ویا همراه غذاو مصرف مایعات بیشترو سبزی و میوه تازه در کاهش تهوع مفید است.

عوارض نادر قرصها :

1- تغییر خلق وخو( افسردگی)2- لکه های رنگی در پوست صورت (کلوسما)3- بروز سرطان پستان.4- عوارض پیش سرطانی سرویکس.5- بروز تومورهای خوش خیم وبدخیم کبد( ادنوم و کاسینوم )6- ترومبوز وریدی.7- سکته های قلبی و مغزی.8- افزایش فشارخون 9- احتمال بروز خونریزی های نا منظم رحمی.10- آمنوره

موارد منع مصرف مطلق OCP:

1- شک یا اطمینان به حاملگی.2- کمتر از سه هفته پس از زایمان در زنان غیر شیر ده .3- شک به وجود سرطان پستان،ابتلا ویا سابقه آن.4- هر بدخیمی مشکوک یا شناخته شده وابسته به استروژن.5- کارسینوم اندومتر.6- خونریزی های رحمی بدون علت مشخص.7- مصرف سیگار در زنان 35سال وبالاتر.8- بیماری فعال یا مزمن کبد(اختلال کار واضح کبدی و یا هپاتیت وایرال،سابقه یرقان هم زمان با مصرف قرص،آدنوم یا کارسینوم کبد،سیروز کبدی،تومورهای خوش خیم وبدخیم کبد،شیستوزومیازیس)9- ابتلای فعلی یا سابقه ترومبو فلبیت وریدهای عمقی، اختلالات ترومبوآمبولیک ویا شرایط مستعد کننده این بیماری.10- بیماری دریچه ای قلب 11- بیماری عرق کرونر قلب،آنژین قلبی.سابقه این بیماری ها یا شرایط مستعد کننده آنها.12- بیماری سیانوتیک قلبی13- سکته مغزی14- بیماری عروق مغزی ،سابقه این بیماری ها یا شرایط مستعد کننده آنها.15- دیابت با بیماری های عروقی ،رتینو پاتی یا نوروپاتی ،نفروپاتی یا ابتلای بیش از بیست سال به دیابت.16- فشار خون 160/100 وبالاتر.17- سردرد راجعه شامل میگرن با علائم عصبی موضعی ( کاهش میدان دید چشم،دیدن خطوط زیگزاگی روشن، احساس سوزن سوزن شدن در یک بازو،یک طرف صورت یا زبان)18- میگرن بدون علائم عصـبی و سن بیشتر از 35 سال.19- افزایش چربیهای خون ( دیس لیپیدمی بخصوص نوع اا20- شرایط نیازمند به بی حرکتی کامل (باید مصرف قرص از 28 روز قبل از عمل جراحی تا پایان دوره بی حرکتی پس از عمل قطع شود.21- سابقه هر بیماری مرتبط با مصرف ocp مثل کره،فشار خون بالا ،پانکراتیت حاد،پمفیگوئید حاملگی،سندروم استیون- جانسون. TTP  ،HUS-22-ابتلا به ترومای شدید،لوسمی،بیماری های واسکولار ( لوپوس و..)

                                                                                                                                               : OCP  موارد منع مصرف نسبی قرص 

     1- فشار خون کنترل شده بین 90/140 تا 100/160 میلی متر جیوه.

     2- نئو.پلازی داخل اپیتلیومی (خفیف) تا شدید سرویکس

     3- بیماری فعال کیسه صفرا

     4  - سابقه یرقان انسدادی در حاملگی

     5  - خانم های سیگاری کمتر از 35 سال

     6- توده پستانی تشخیص داده نشده

     7 - ترومبوفلبیت سطحی

     8 - بیماری های دریچه ای بدون عارضه قلبی

     9- مادران شیردهی که از زایمان آن ها کمتر از شش ماه می گذرد.

    10- میگرن بدون علائم عصبی

    11 - دیابت بدون در گیری عروقی

    12- افسردگی بسار شدید

    13   - مصرف دارو برای اپی لپسی( بجز والپروئیک اسید)

   14- مصرف ریفامپین یا گریزئوفولوین

   15  - ابتلا به بیماری های التهابی روده مانند کرون یا کولیت اولسراتیو.

                   :  OCPزمان مصرف قرص  

1- دوران قاعد گی :مصرف قرص باید در پنج روز اول قاعد گی شروع شود –

2-غیرازدوران قاعدگی: مصرف OCPرا در هرزمانی که اطمینان ار باردار نبودن وجود داشته باشد ، میتوان آغاز کرد.و تا تأثیرآن ایجاد شود به مدت یک هفته باید ازکاندوم استفاده کرد.

3- پس از سقط: مصرف OCP را می توان در پنج روز اول بلا فاصله بعد ازسقط آغاز کرد

 تغییر از یک روش دیگر:

 الف: اگر فرد خواهان قطع وسیله پیشگیری قبلی خود( لاینسترول،آمپول ترکیبی، IUD ،DMPA )و استفاده از OCP میباشد.و قطع روش فوق در یکی از پنج روز اول قاعدگی اتفاق بیافتد ،باید به شرح زیر اقدام کرد

 ب: فرد می تواند بلافاصله قرص OCP را شروع نماید.در غیر این صورت آغازاستفاده ازOCP تا قاعدگی بعدی به تأخیر می افتد وتا آن زمان استفاده از کاندوم لازم می باشد. ج: کاربران لاینسترول به شرط آمنوره بودن و استفاده مرتب ازقرص ،بلافاصله پس از قطع لاینسترول،می تواند ازقرص OCP استفاده کنند و کاربران DMPA که دچار آمنوره اند،اگر آمپول  DMPA را در فاصله زمانی 14+_90 روز قبل تزریق کرده است.میتواند مصرف OCP را شروع نمید.و کاربران آمپول های ترکیبی،اگر آمپول فوق را در فاصله زمانی 33-27 روزقبل تزیق کرده باشد،می تواند مصرف قرص OCP را شروع نماید

. نکته: در سایر موارد آغاز استفاده از قرص OCP در گرو رد حاملگی است

  شیوه استفاده از قرص های ترکیبیOCP :

قرص در ساعت خاصی از شبانه روز تا پایان بسته 21 عددی خورده می شود.پس از اتمام بسته،بسته بعدی پس ازیک فاصله هفت روزه آغاز می شود

. تغییر روش از OCP به روش های دیگر جلوگیری ازحاملگی:  

بنا بر دستوالعمل های مربوطه اقدام شود. 

  آزمایش و معاینات لازم درزمان مصرف قرص :

 جلسه اول: سه روز قبل از پایان بسته اول صورت می گیردو شامل:

1- معاینه فرد از نظر زردی 2- اندازه گیریفشار خون 3- اندازه گیری قدو وزن برای محاسبه BMI 4- معاینه پستان 5-آزمایش پاپ اسمیر 6- بررسی مشکلات انعقادی و چربی های خون(در صورت سابقه ترومبوز ویا بیماری های قلبیدر بستگان درجه یک زیر 50 سال) 7- اندازه گیری تری گلیسرید:اگر تری گلیسرید(TG) فرد در آغازمصرف قرص OCP بیش از 250 میلی گرم در 100 میلیلیتر باشد به فاصله 4-2 هفته پس از آغاز مصرف OCP ،آزمایش مجدد انجام می شود.در صورت افزایش TG در طی این مدت به بیش از 500 میلی گرم در 100 میلی لیتر ،ادامه مصرفOCP به دلیل احتمال بروز پانکراتیت ،قطع می شود

 نکته:انجام آزمایش هایبند 6،5 و7 در ویزیت اول اجباری نیست.این آزمایشها باید حداکثر تا سه ماه پس ازاولیسن ویزیت انجام شود.

مراجعه های پیگیری:

  اولین پیگیری پس از  سه ماه و پس از آن هر شش ماه تا یک سال ،و پس از آن در صورت نداشتن مشکل هر ساله به صورت زیر انجام می شود:

1- فشار خون 2- بررسی علائم هشدارها 3- بررسی دقیق خانم های با بیماری های مزمن که اثر قرص OCP روی آن بیماری ها مشخص نیست( بیماری هایی که در موارد منع مصرف قرص اشاره ای به آن نشده مانند گواتر) نکته : بررسیسالانه قند،چربی و لیپو پروتئین برای خانم های با شرائط زیر در مراجعات پیگیری ضروری است 1- خانم های 35ساله وبالاتر 2-خانم های با سابقه بیماری قلبی ،یا فشار خون بالا 3- دیابتی ها 4- خانم های با سابقه دیابت 5- خانم های با BMI بیشتر از 30  

 تذکر های حین مصرف OCP :

 الف- فراموشی مصرف قرص های ترکیبی (OCP) LH وتری فازیک:

1-  درصورت فراموشی خوردن یک قرص وبخاطر آوردن آن پیش از زمان مصرف قرص بعدی، به محض به یاد آوردن قرص فراموش شده خورده شود.وبقیه قرص ها طبق معمول مصرف شوند.اگر فراموشی تا زمان خوردن قرص بعدی طول بکشد ،باید دو قرص در ساعت معین خورده شود.

2-  چنانچه دو قرص فراموش شود، به محض به خاطر آوردن در دو شب بعد ،هر شب دو قرص خورده شود.و بقیه قرص ها طبق معمول ادامه یابند وتا یک هفته از کاندوم استفاده شود.

3- در صورت فراموشی سه قرص یا بیشتر در هر زمانی ازسیکل ، خوردن بقیه قرص ها (روزی یک عدد) ادامه یافته وبه مدت یک هفته از داشتن رابطه جنسی خود داری و یا از کاندوم استفاده شود.مصرف بسته بعدی قرص بدون رعایت فاصله هفت روز بین بسته ها و بلا فاصله در روزبعد از پایان بسته قبلی آغاز خواهد شد.همچنین در صورت داشتن رابطه جنسی در این فاصله وعدم استفاده از کاندوم ،استفاده از روش پیشگیری اورژانس  از باردای توصیه می شود.

   ب- اگر شک به حاملگی با مصرف هم زمان قرص وجود داشته باشد، بلافاصله مصرف آن قطع و تا اطمینان یافتن از وضعیت حاملگی ،از کاندوم استفاده شود.

  پ- لکه بینی بین قاعد گی ها در طول 3-2 ماه کاهش یافته ویا برطرف می گردد. در ضمن مصرف نا مرتب قرص و استفاده از داروهای ضد صرع وریفامپین از دلائل بروز لکه بینی است.با گذشت زمان لکه بینی بهبود می یابد. ویا می توان ار ژیم پنج روزه از ضد درد های غیر استروئیدی مانند بروفن و سایر داروهای مشابه استفاده کرد.اگر مشکل ادامه داشت ارجاع به متخصص لازم است. نکته :استفراغ به فاصله یک تا دو ساعت پس از مصرف قرص می تواند لکه بینی را به دنبال داشته باشد.

 ت- آمنوره نا شی ازمصرف قرص: در صورت سابقه یک دوره آمنوره با مصرف صحیح قرص ،و قاده نشدن در فاصله هفت روزه بین مصرف دو بسته ،می توان بسته بعدی را پس از پایان فاصله هفت روزه آغاز نمود.ولی شروع بسته سوم مشروط به قاعده شدن پس از پایان بسته دوم است.در غیر این صورت ( دو دوره آمنوره متوالی) باید وجود حاملگی با انجام ᵝhcG بررسی شود. اگر آمنوره با مصرف نا صحیح قرص هم زمان گردد آزمایش بارداری ( hcGᵝ)انجام می شود.که در صورت منفی بودن ،مصرف بسته بعدی شروع می شود.ودر صورت ادامه داشتن آمنوره به پزشک متخصص ارجاع می شود.

 ث- استفراغ به فاصله 2-1 ساعت بعد از خوردن قرص : در این حالت یک قرص (ازیک بسته دیگر) خورده شده ومصرف مرتب بقیه قرص های بسته اصلی در زمان معین ادامه می یابد.و ئر صورت تداوم استفراغ ویا اسهال شدید ،ضمن مصرف قرص در زمان مقرر،روش کمکی آغاز و استفاده از آن تا یک هفته پس از  اتمام بیماری ادامه خواهد یافتشده

                                                                                                     

هشدارها در مورد مصرف قرص

           عوارض بسیار نادرند ودر صورت بروز باید فوریبه بیمارستان ارجاع شوند.    

1- درد شدید در قسمت بالای شکم .

2- درد قفسه سینه ویا تنگی نفس یا سرفه با خلط خونی .

3-تورم یا درد شدید در یک پا .

4- مشکلات چشمی( از دست دادن یک طرفه بینایی یا کم شدن  دید(

5- سر درد غیر معمول( سر درد شدید ویا ضربانی ویا سردرد در یک طرف سر وسردرد با علائم اولیه مانند :تاری دید یا سفید شدن قسمتی از دید دوره های از دست دادن قدرت بینایی ،هحساس سنگینی وپارستزی، سختی در صحبت کردن و علایم یک طرفه مانند ضعف(

   نکته: مصرف این نوع قرص ها می تواند تا 50 سالگی با رعایت موارد منع مصرفOCP ،ادامه داشته باشد.                       

 

      .