فرهنگی.علمی.اجتماعی

  بستن لوله های رحمی (tobectomy )

بستن بلوله های رحکی( TL) در خانمها یک عمل جراحی ساده وکم خطر است.در این روش لوله های رحمی طی بیهوشی عمومی یا بی حسی موضعی بسته می شود.این عمل توسط متخصص زنان،بصورت سشرپایی ویا بک روز بستری ردر بیمارستان قابل انجام است.

مکانیسم عمل : با بسته شدن لوله های رحمی ازز رسیدن اسپرم وتخمک به یکدیگر وتشکیل سلول تخم جلوگیری به عمل می آید.

اثربخشی این روش بیش از 99 درصد است.

مزایاعمل TL:

-   دائمی بودن           - اثر بخشی بالا                                                -  عدم نیاز به یادآوری ومراجعه مکرر

-   نداشتن عارضه یرای سلامتی فرد استفاده کننده روش در درازمدت

-  تأثیر ند اشتن در روابط جنسی         - کاهش ابتلا به سرطان تخمدان

عیب ها عمل TL:

-  نیاز به عمل جراحی 

-  پر هزینه ودشواربودن عمل جراحی برگشت باروری

عوارض غیر شایع وچکونگی برخور با آنها:

1- احتمال تغیییر میزان خمنریزی قاعدگی

2- عمل TLمانند سایر اعمال جراحی می تواند خطر های بیهوشی را(به میزان بسیار کم) به همراه داشته باشد

در صورت بروز عارضه اول فرد باید به متخصص رزنان مراجعه نماید.

موارد تأخیر عمل جراحی TL :

1-  بیماری های التهابی لگن در سه ماه اخیر.در این حالت بستن لوله های رحمی به سه ماه پس از درمان موکول خراهد شد.

2-  بیماری های تروفوبلاستیک بد خیم

3-  سابقه اخیربیماری های قلبی حاد

4- ابتلا به ترومبوز وریدهای عمقی (DVT ) یا آمبولی ریه

5- خونریزی واژینال بدون علت مشخص

6- بیماری های فعال مقاربتی STIs

7-  سرطان لگن

8- مشکلات دوران بارداری،زایمان وپس از زایمان مانند پره اکلامپسی شدید،اکلامپسی ،پارگی کیسه آب (بیش از 24 ساعت) تب زمان زایمان یا بلافاصله  پس از آن،وجود عوارض پس از زایمان مثل خونریزی وعفونت سایر نقاطط بدن ( داشتن شرایط نا مساعد جسمی)

نکته های مهم :

1- بستن لوله های رحمی در صورت وجود هر کدام از مشکلات فوق،پس از رفع مشکل انجام می شود.

2- بایستی قبل از TL ، ضمن مشاوره دقیق به زن وشوهر در مورد کم بودن احتمال موفقیت،پر هزینه و دشوار بودن عمل جراحی برگشت باروری تذکر داد.

3- این روش برای زوجینی که خانواده خود را از نظر تعد اد فرزند کامل نموده واز زندگی با ثباتی برخوردارند، مناسب است.قبل از عمل بایستی رضایت متقاضی خدمت وهمسر وی کسب شود.

4-    بجز موارد عنوان شده فوق منع خاصی برای زمان انجام عمل مطرح نیست.لازم است با توجه به فاکتورهای سن،تعداد وسن فرزند های متقاضی ، ضمن انجام مشاوره به متقاضی در انجام اتخاذ تصمیم مناسب کمک شود.

زمان انجام عمل TL:

1-  در صورت اطمینان از باردار نبودن متقاضی،بستن لوله های رحمی در هر زمانی از سیکل قاعدگی امکان پذیر است.( د و هفته اول سیکل قاعدگی دوره زمانی مناسب تری است).

2- پس از زایمان طبیعی.

3-هنگام سزارین ( بستن لوله های رحمی براحتی امکان پذیر است)

توجه : پس از سقط عفونی ونیز درفاصله زمانی 42-7 روز پس از زایمان ،زمان مناسبی برای عمل توبکتمی نیست.

تکنیک عمل جراحی TL:

بستن لوله ای رحمی در خانم ها به دوروش انجام می شود:

1- روش شکمی که به سه شکل می باشد:

الف- لاپاراسکوپی

ب – لاپاراتومی

پ – مینی لاپاراتومی

در این روش با ایجاد یک برش کوچک (3-2 سانتیمتر) در پایین شکم،لوله های رحمی راگرفته وبا برداشتن قطعه ای از لوله ویا مسصدود کردن آن توسط نخ،حلقه،کلیپس ویا منعقد کردن لوله با روش الکتروکوآگولاسیون،عمل TL انجام می شود.امروزه در بسیاری از کشورها ای نعمل ب هروش لاپارسکوپی انجا م می شود.

2-    هیستروسکوپی

آزمایش ها ومعاینه های لازم عمل TL :

1-گرفتن سابقه بیماری

2- انجام β-hcG   ( در مواردی غیر همزمان با سقط و بارداری)

3-  معاینه لگنی ( بجز موارد بارئاری)

4-اندازه گیری فشار خون

5- پاپ اسمیر

تذکر ها:

1-  نخوردن مایعات ومواد غذایی حداقل 8 ساعت قبل از عمل

2- مصرف نکردن دارو 24 ساعت قبل از عمل

3- حمام کردن شب قبل از عمل

4- استفاده از لباس های تمیز و راحت

5- نداشتن لوازم زینتی و لاک ناخن

6- داشتن همراه

تذکرهای بعد از عمل بستن لوله های رحمی

1- مراقبت های بعد از عمل:

-    حمام کردن روزانه

-    استفاده از مسکن (در موارد درد داشتن)

-    تمیز و خشک نگه داشتن محل بخیه

-     نداشتن رابطه زناشویی حداقل تا یک هفته (اگر درد پس از یک هفته ادامه یابد ،لازم است که تا زمان رفع درد از رابطه جنسی خود داری گردد)

2-  نیاز نداشتن به استفاده از روش مضاعف

هشدارها و چگونگی برخورد با آن ها:

1-  تب بالاتر از 38 درجه

2-  درد وتورم محل عمل وخروج چرک و خون از آن تا یک هفته و قرمزی محل عملی که بدترشود یا ازبین نرود

3- درد شکمی که بدتر شده یا از بین نرود

4-  از حال رفتن،گیجی شدید در چهار هفته اول و بویژه در هفته اول پس از عمل در صورت بروز هر کدام از موارد فوق،فرد به بیمارستان مراجعه نماید.

مراجعه های پیگیری واقدامات مربوطه:

1- زمان مراجعه بعدی: مراجعه در فاصله هفت روز بعد از عمل به منظور کشیدن بخیه ها و معاینه محل عمل.

2- داشتن IUD و انجام عمل TL : باید فرد در اولین سیکل قاعدگی پس از عمل TL ، برای خارج کردن IUD مراجعه نماید.

3- بررسی رضایت فرد از عمل،عارضه ها،هشدارها،راهنمایی و مشاوره از کارها ی لازم در مراجعه های پیگیری

حاملگی در افرادی که TL شده اند :

حاملگی در افراد TL شده بسیار کم است.ولی در صورت تأخیر قاعدگی ،تهوع،حساس شدن پستان ها ، درد وحساسیت زیر شکم وخونریزی واژینال بررسی آن ضروری است.

حاملگی پس از TL ،بدون وجود هیچ اشکال تکنیکی در عمل بستن لوله های رحمی ممکن خواهد بود.باتوجه به خارج رحمی بودن نیمی از موارد حاملگی های پس از TL (با روش کواگولاسیون دو قطبی) هر مورد شک به حاملگی باید از نظر EP نیز بررسی گردد.

سن مناسب برای بستن لوله های رحمی :

این روش برای خانم های مولتی پار بالای 35 سال که دیگر نمی خواهند تعدادفرزند بیشتری داشته  باشند ،بسیار مناسب است.در مورد متقاضیان زیر 30 سال با توجه به احتمال طلاق،ازدواج مجدد و... بهتر است انجام عمل مشروط به مشاوره دقیق شده و با در نظر گرفتن احتیاط های لازم همراه گردد.

 

 

بستن لوله های اسپرم بر (وازکتومی بدون تیغ جراحی = vasectomy)

وازکتومی بدون تیغ جراحی یک روش دایمی پیشگیری از بارداری برای آقایان است.این روش با یک عمل جراحی سرپایی وبی حسی موضعی ومعمولا در فاصله زمانی کوتاه تر از20 دقیقه انجام می شود.در این عمل لوله های اسپرم بر،از طریق ایجاد یک سوراخ کوچک برروی کیسه بیضه ها بسته می شوند.

مکانیسم عمل:

بسته شدن لوله های اسپرم بر از ورود اسپرم ها به مایع منی جلوگیری می نماید.در این حالت مایع منی فرد بدون اسپرم بوده ولقاح انجام نخواهد شد.

اثر بخشی:

اثربخشی بالایی دارد .با پیگیری بعد از غمل وانجام دو نوبت آزمایش آنالیز اسپرم پس از عمل جراحی که نبودن اسپرم در مایع منی را تایید کند،میزان موفقیت نزدیک به 100 درصد است.

مزیت ها:

1-    اثر بخش بالا

2-    نیاز نداشتن به بیهوشی

3-    دایمی بودن

4-    تداخل نداشتن با فعالیت جنسی

5-    عدم نیاز به یادآوری ومراجعه های مکرر

6-    نداستن اثر منفی بر قدرت مردانگی،میل جنسی وصفت های مردانه(ریش،سبیل وصدای مردانه)

7-    عارضه نداشتن برای سلامتی استفاده کننده از رروش،در دراز مدت

8-    تأثیر نداشتن بر حجم وظاهرمایع منی وکیفیت تماس جنسی

9-    افزایش لذت جنسی بدلیل از بین رفتن نگرانی حاملگی نا خواسته

10- اثر بخشی بیشتر، نیاز کمتر به مرقبت های قبل وپس از عمل،احتمال بیشتر در موفقیت عمل بازگشت،زمان کوتاه تر عمل جراحی،امکان کسب اطمینان از موفقیت عمل وعارضه های کمتر در مقایسه با بستن لوله های رحمی.

عوارض شایع وچگونگی بر خورد با آنها:

وازکتومی عارضه درازمدت قابل توجه وسیستمیک نداشته و عارضه های احتمالی محدود به محل عمل می باشد.این عارضه ها شامل درد،سوزش،تورموکبودی مختصر ناحیه عمل بوده که معمولا بعد از حداکثر یک هفته برطرف می شوند.

عوارض غیر شایع و نحوه دبرخورد با آنها:

1-    هماتوم

2-    عفونت پوست ناحیه عمل ویا اپیدیدیمواورکیت عفونی

3-    اپیدیدیمیت احتقانی ودرد مزمن بیضه ها

در صورت بروز هر یک از عارضه های غیر شایع یاد شده،فرد باید به محل اریه خدمت مرجعه نماید.:

توجه : انجام وازکتومی در افراد جوان توصیه نمی شود.

 

موارد منع استفاده مطلق : هیچگونه منع مطلقی در انجام وازکتومی وجود ندارد.

موارد احتیاط وازکتومی: مواردی هستند که  وازکتومی برای متقاضی با احتیاط انجام می شود.و شامل:

-  آسیب اسکروتوم ویا سابقه عمل جراحی آن

- واریکوسل وهیدروسل بزرگ

- عد م نزول بیضه یکطرفه (وازکتومی در سمت نزول یافته انجام گرفته وا گر 3 ماه بعد از عمل در مایع منی اسپرم وجود داشته باشد، وازکتومی سمت مقابل نیز باید انجام گیرد)

-  دیابت

موارد تأخیر: مواردی هستند که وازکتومی با تأخیر (به منظور رفع مشکل ودرمان در صورت لزوم) انجا م می شود. وشامل موارد زیر است:

-  بیماری مقاربتی فعال

-  التهاب سر آلت،لوله های اسپرم بر ویا بیضه ها

- عفونت پوست اسکروتوم

- عفونت حاد سیستمیک ویا گاستروانتریت شدید

-  فیلاریازیس والفانتیازیس

-  اپیدیدیمیت و اورکیت

موارد ارجاع: مواردی هستند که متقاضی باید برای انجام وازکتومی به بیمارستان ارجاع شود وشامل:

-   فتق کشاله ران

-    عدم نزول بیضه دو طرفه

-   اختلات انعقادی

-    ایدز

-    وجود توده در کیسه بیضه

-  سابقه حساسیت به لیدوکایین

تکنیک عمل وازکتومی بدون تیغ جراحی:

وازکتومی توسط دو پنس خاص NSV  به نام های پنس شکافنده ( Dissecting forceps ) و پنس گرد

(Ringed clamp )  ،قیچی راست کوچک و پنس هموستات انجام می گیرد.با تزریق نیم سی سی لیدوکایین یک در صد یا دو درصد بدون آدر نالین در زیر پوست و 5/2 سی سی از آن در هر طرف اسکروتوم ،پوست و وازودفران های چپ و راست بی حس می شوند.هر دو وازودفران از محل سوراخ ایجاد شده روی اسکروتوم خارج و در دو نقطه به فاصله یک سانتی متر با نخ سیلک گره زده شده و طولی از وازودفران که بین دو گره قرار گرفته است بریده می شود.

آزمایشات و معاینه های لازم: قبل از انجام عمل وازکتومی نیاز به درخواست هیچگونه آزمایشی نیست.درگرفتن شرح حال،سابقه پزشکی فرد ،بررسی ومعاینه فیزیکی با توجه ویژه به دستگاه ژنیتال انجام شود.

دستور های پس از عمل:

-  استراحت به مدت یک روز

-   آب نزدن به محل عمل تا دو روز

-   نداشتن تماس جنسی تا چهار روز

-  پوشیدن شورت تنگ و یا بیضه بند

-  انجام ندادن کار سنگین تا یک هفته

هشدارها و نحوه بر خورد با آنها :

موادی هستند که فرد وازکتومی شده درصورت رویارویی با آنها،باید فری به محل انجام وازکتومی مراجعه کند.

1-    تب بیش از 38 درجه تا چهار هفته ،بویژه در هفته اول

2-    درد شدید ناحیه عمل که به مسکن های معمولی پاسخ ندهد

3-    خروج خون وچرک از محل زخم

4-    تورم بیش از حد اسکروتوم

موارد قابل توجه درپیگیری ها و مراجعه های بعدی:

-    بهتر است فرد وازکتومی شده یک هفته پس از عمل برای معاینه محل عمل به پزشک اریه دهنده خدمت مراجعه نماید

-   فرد وازکتومی شده باید سه ماه بعد از عمل از نظر آزوسپرمی (نبودن اسپرم در مایع منی) آزمایش شود.لازم است در این مدت وتا دریافت جواب آزمایش ، یک روش مطمئن از بارداری(مانند کاندوم) مورد استفاده قرار گیرد. برای پیگیری و اطمینان از موفقیت کامل عمل،اسپرم آنالیز بعدی با فاصله زمانی یک ماه از آزمایش اول( چهار ماه پس از عمل) انجام خواهد شد.

برگشت پذیری وازکتومی :

وازکتومی یک روش دایمی پیشگیری از بارداری بوده و افرادی که خواهان فرزند دیگری هستند به هیچ عنوان نباید از این روش استفاده کنند.در موارد نادری ممکن است فرد پس از وازکتومی ، خواهان انجام عمل (Vassectomy Reversal  ) گردد.که به معنای عمل جراحی برگشت وازکتومی است. در این روش با استفاده از میکروسکوپ انجام شده ودر طی آن دو انتهای بریده شده وازادفران به یکدیگر پیوند زده   می شوند.میزان موفقیت عمل برگشت بین 60 تا 80 درصد است.وظهور اسپرم در مایع منی پس از عمل بازگشت تا بیش از 95 درصد گزارش شده است.

                    

 

 

 

 

روش پیشگیری اورژانس از بارداری

روش پیشگیری اورژانس از بارداری(emergency contraception ) روشی است که خانم ها با استفاده ازآن می توانند در صورت استفاده نکردن از روش های مطمئن پیشگیری از بارداری ویا هرموردی که احتمال بارداری ناخواسته  پس از تماس جنس را داشته باشد،تا 120 ساعت از بارداری پیشگیری کنند.

بدلیل درصد بالاتر شکست این روش ومداوم نبودن مصرف آن در مقایسه با سایر روشها ی مطمئن،فقط باید در موارد مشخص از آن استفاده کرد.

مکانیسم عمل :

دقیقا مشخص نیست ولی موارد زیر مطرح می باشد

1-    پیشگیری از تخمک گذاری

2-    تأ خیر در تخمک گذاری

3-    اختلال در اندومتر

4-    اختلال در نفوذ اسپرم

5-    اختلال در حرکت لوله های رحمی

6-    اختلال در لقاح

اثر بخشی :

اثر بخشی روش اورژانس پیشگیری از بارداری با قرص های لوونورجسترول حدود 99 درصد وبا قرص های ترکیبی ،حدود 97 درصد،ومیزان حاملگی با استفاده از این روش در صورت استفاده از قرص های لوونورجسترول حدود یک درصد وبا استفاده از قرص های ترکیبی حدود 3 درصد گزارش شده است. اثر بخشی این روش با فاصله زمانی تماس جنسی تا آغاز استفاده از روش ارتباط قابل توجهی دارد.هر چقدر فاصله زمانی تماس جنسی تا آغازاستفاده از روش کوتاه ترباشد،اثر بخشی آن بیشتر خواهد بود.

عارضه ها و نحوه برخورد با آنها:

1- تهوع واستفراغ حین مصرف: میزان تهوع واستفراغ با قرص های ترکیبی به ترتیب حدود 50% و20% بوده که این عوارض با قرص های لوونورجسترول به حدود 20% و6% کاهش می یابد.بهتر است قبل و 6-4 ساعت پس از مصرف هر دوز EC  از یک داروی ضدتهوع مانند دیمن هیدرینات یا دیفن هیدرامین استفاده شود.قرص دیمن هیدرینات 50-25 میلی گرو سه یا  چهاربار در روز یا قرص دیفن هیدرامین 50-25 میلی گرم ،که مصرف دوز اول آن نیم ساعت قبل از خوردن قرص EC ودوز بعدی (درصورت نیاز) با فاصله های شش ساعته پس از آن است.

2-اختلال قاعدگی : ممکن است که قاعدگی بعدی چند روز زودتر یا دیرترآغاز،طول مدت آن تغییریافته وتغییر در مقدار خونریزی ایجاد شود.این حالت بی خطر می باشد.وجای نگرانی برای مصرف کننده نیست.

3-    سردرد و سرگیجه.

موارد منع مصرف:

تقریبآ همه افراد می توانند از این روش استفاده کنند.موارد منع مصرف استفاده از این روش برای انواع قرص های در دسترس به شرح زیر است:

قرص لوونورجسترول:

1-    پورفیری حاد

2-    بیماری فعال وشدید کبد در حال حاضر

3-    بارداری (بدلیل بی اثر بودن ونه خطر برای جنین)

4-    خونریزی های غیرطبیعی وتشخیص داده نشده دستگاه تناسلی

قرص های ترکیبی:

1-    بارداری( بدلیل بی اثر بودن ونه خطر داشتن برای جنین)

2-    موارد منع مصرف استروژن،میگرن کلاسک،ترومبوز وریدهای عمقی(DVT )

افرادی که می توانند از این روش استفاده کنند:

در دقت در این نکته بسیار مهم است که این روش نباید مورد استفاده دائم قرار گیرد و لازم است که کاربرد آن در صورت وجود تماس جنسی محافظت نشده، به موارد خاص زیر محدود گردد:

1-    استفاده نکردن از کنتراسپتیو ها

2-    تجاوز

 3-وجود شرایط نشان دهنده است اده نادرست یا شکست کنتراسپتیو همراه با داشتن تماس جنسی مانند:

- پارگی کاندوم

- خارج شدن کاندوم

- فراموشی خوردن قرص ترکیبی برای سه نوبت پیاپی

- فراموشی خوردن قرص شیردهی به مدت بیش از سه ساعت.

- تأخیر بیش از دو هفته در تزریق آمپول DMPA                                   

- تأخیر بیش از سه روز در تزریق آمپول های ترکیبی

- استفاده نادرست از روش طبیعی

- خروج IUD  در زمانی بجز دوران قاعدگی

- استفاده از روش طبیعی یا منقطع یا شک به تماس جنسی که می تواند منجر به باردای گردد.

زمان شروع و چگونگی استفاده از EC :

اگر بیش از 120 ساعت از زمان نزدیکی مشکوک نگذشته باشد (مصرف اولین دوز این روش باید حداکثر در فاصله زمانی 120 ساعت از تماس جنسی مشکوک صورت گیرد)،داوطلب می تواند با کاربرد یکی از روش های زیر از حاملگی نا خواسته جلوگیری کند:

1-    قرص لوونورجسترول ، دو عدد یک جا در اولین فرصت

2-    قرص LD ،چهارعدد در اولین فرصت و چهار عدد 12 ساعت یعد

3-    قرص تری فازیک ،چهار عدد قرص سفید در اولین فرصت و چهار عدد قرص سفید 12 ساعت بعد

نکته : در موارد تجاوز جنسی ،خدمت EC به افراد اریه شده وسپس به مراکز تخصصی ارجاع داده شود.

تذکر های حین مصرف:

1- باید قرص ها در اولین فاصله زمانی ممکن پس از تماس جنسی محافظت نشده خورده شوند تا بهترین اثر بخشی را ایجاد نمایند.

2-  بهتر است که قرص ها با شکم خالی خورده نشوند.

3- در صورت استفراغ تا دو ساعت پس از مصرف قرص ،خوردن مجدد قرص ها ضروری است.

4- حداکثردفعات مجاز استفاده از این روش در هر سیکل قاعدگی یک بار است.

5-    اثر بخشی این روش با استفاده از فنی توئین وریفامپین کاهش می یابد.در صورت استفاده همزمان از این داروها باید مصرف قرص لوونورجسترول به میزان 100 درصد (در کل چهار عدد)  افزلیش یابد.

6-    با توجه به اینکه افزایش تعداد تماس های جنسی بدون محافظت ،اثر بخشی  روش را کاهش واحتمال حاملگی را افزایش می دهد،یک خانم نباید در صورت داشتن چند تماس جنسی محافظت نشده در طول یک دوره قاعدگی ،چند بار از روش پیشگیری اورژانس از بارداری استفاده نماید

توجه یک: استفاده از این روش می تواند باعث تغییر در زمان قاعدگی بعدی شود.معمولا این تغییرات کم بوده وقاعدگی بیش از هفت روز شود، باید احتمال بارداری را در نظر داشت.در این صورت بررسی فرد از نظر حاملگی با انجام تست بارداری(βHCG)  لازم است.

توجه دو: حاملگی همزمان با روش EC  با توجه به تراتوژن نبودن این روش برای جنین ،در صورت وقوع حاملگی ،نیازی به ختم آن نخواهد بود.

 

 

 

---

کاندوم :

کاندوم یک وسیله جلوگیری از بارداری از جنس لاتکس است. کاندوم تنها روشی است که علاوه بر پیشگیری از بارداری از انتقال

بیماری های قابل انتقال از تماس جنسی مانند ایدز،وSTIs نیز جلوگیری میکند.این وسیله در اندازه ،طرح ورنگهای مختلف در دسترس عموم     می باشد .

مکانیسم عمل:

جلوکیری از ریختن مایع منی به داخل واژن وممانعت از رسیدن اسپرم به تخمک.

مزیت های کاندوم:

-         اثر بخشی با استفاده درست حدود 97 درصد.

-         جلوگیری از انتال بیماری های منتقله از راه تماس جنسی.

-         کاهش خطربروز سرطان دهانه رحم

-         قابل استفاده در هر دوره سنی

-         کمک به جلوگیری از انزال زودرس

-         آسانی استفاده ونداشتن عوارض موضعی وعمومی

-         نداشتن آثار هورمونی

-         قابل استفاده بلافاصله پس از زایمان

-         نداشتن اثر بر شیردهی

عیب های رکاندوم:

-         ایجاد حساسیت به کاندوم در برخی از افراد

-         کاهش لذت جنسی به دلیل کاهش حس لمس

-         لزوم استفاده پس از نعوظ (Erection)

-         احتمال خارج شدن یا پاره شدن کاندوم

موارد منع استفاده از کاندوم:

حساسیت به لاتکس ( وسایرمواد استفاده شده در کاندوم) وبروز خارش یا لکه های پوستی در هر کدام از زوجین به دنبال استفاده ازکاندوم

نکته های قابل توجه در مصرف کاندوم:

1- در هربار نزدیکی باید از یک کاندوم جدید استفاده شود.

2- کاندوم پیش از مصرف مشاهده واز سالم بودن آن اطمینان حاصل شود.

3- کاندوم باید در حالت نعوظ وقبل از انجام نزدیکی به روی آلت کشیده شود.

4- لازم است بلافاصله پس از انزال کاندوم خارج شود.برای این کار،در حالیکه هنوز نعوظ وجود دارد،با گرفتن حلقه بالایی کاندوم

نسبت به خارج نمودن آن اقدام شود.

5- با توجه به اینکه مالیدن لوبریکانت ها (وازلین،روغن های نباتی و گیاهی و...) احتمال آسیب به کاندوم و پاره شدن آن را افزایش

خواهد داد، لازم است که از استفاده از این گونه مواد خودداری گردد( با توجه به افزایش احتمال پاره شدن کاندوم در صورت

استفاده همسر فرد از کرم های طبی ،باید مصرف این کرم ها به پس از تماس جنسی موکول گردد)

6- حین استفاده باید مواظب بود که کاندوم با ناخن ،انگشت یا انگشتر سوراخ نشود.

7- باید توجه کرد که کاندوم پس از انزال در داخل واژن باقی نماند.

8- نباید از کاندوم های شکننده ،تاریخ گذشته،تغییر رنک داده ویا کاندومی که بسته بندی داخلی آن صدمه دیده است ،استفاده کرد.

موارد قابل توجه در پیگیری ها ومراجعه های بعدی :

در پیگیری استفاده کنندگان کاندوم باید موارد ذیل به کاربرها نأکید شود.

-         4-3 هفته پس از دریافت کاندوم وحتما پیش از تمام شدن کاندوم،برای دریافت بسته بعدی مراجعه نماید.

-         در هر مراجعه برای دریافت کاندوم می بایست رضایت از روش ،شکایت ها،حساسیت احتمالی وچگونگی استفاده

از کاندوم به دقت پرسیده شود.

-         آگاهی فرد از روش پیشگیری اورژانس از بارداری بررسی ودر صورت نیاز به فرد آموزش داده شود.

-         باید داشتن قرص های روش پیشگیری اورژانس از فرد سؤال شده ودر صورت نیاز قرص های لازم در اختیار

 او قرار گیرد.

چگونگی نگهداری کاندوم :

کاندوم بایستی دور از نورمستقیم آفتاب ،گرما،رطوبت،نور لامپ فلوئورسانس واشعه ماورای بنفش بوده ودر جای

خشک وخنک نگهداری شود.

 

 

 

  آی یو دی (IUD=intrauterine device)

آ- یو-دی یک وسیله کوچک حاوی فلز مس است که درداخل رحم گذاشته می شود وتا ده سال از بارداری پیشگیری می نماید.

مکانیـسم عــمل IUD:                                                    

  مکانیسم دقیق آن کاملأ شناخته شده نیست ودر حال حاضر مکانیسم های زیر مطرح می باشد: 1- ایجاد التهاب در رحم و صدمه به اسپرم

2- اختلال در حرکات لوله های رحمی وجلوگیری از انتقال اسپرم ورسیدن به تخمک

3-تغییر در سرویکال موکوس وترشحات اندومتر

  مـزیــت هــای IUD:

1-اثر بخشی بالا .حدود 99.8 در صد.

2- قابلیت برگشت باروری بلافاصله پس از خروج   IUD               

3- طولانی مدت بودن اثر پیشگیری از بارداری.     

 4- نیاز نداشتن به یـاد آوری روزانـه.      5- عدم تـأثیر برشیـردهی.                                        6- نداشتـن آثار وعـوارض هـورمـونی.      7- قابل استفاده تـا دوران مـنوپـوز.                        8-  عـد م تـداخـل با تمـاس جنـسی.       9- تـداخـل نـداشتن با مصـرف داروهـا.             

  10- احتـمال کـاهش سرطان انـدومتر و سرویکـس

تـوجه: بـا توجه به اینکه کنترل IUD منحصر به بررسی آن در فاصله های شش ماهه می بـاشد، استفاده از این وسیله در خانم های قبل از منـوپوز، منا سب است.ممکن است بدلیل نا منظم بودن خونریزی قبل از منـوپوز مشورت با متخصص ضرورت یابد. در صورت وقوع منـوپوز قبل از 50 سالگی، خروج IUD دو سال بعد ودر صورت وقوع منوپوز پس از 50 سالگی ،خروج IUD  یک سال بعـد انجـام می شـود.

عیـب هـای IUD :

1-لـزوم کـار گذاری وخروج توسط فرد دوره دیده.              2- خروج خـود بخـودیIUD  3-لـزوم معاینه دورهای .                                          

4- عـد م پیشگیری از انتقـال بیمـاری های منقـله از راه تماس جنسی (STIs )          

      عـواض شـایع IUD وبـرخورد بـا آن هـا:

1- عـوارض خونریزی ودرد هنـگام قاعدگـی : به فرد آگاهی داده می شود کـه این مشکل 3-2 ماه پس از گذاشتن IUD رفع خواهد شد.درصورت، درمـان با داروهایی مانند ایندومتاسین ،مفنامنیک اسید ( روزانه سه بار ودر هر بار دو کپسول  250 میلی گرم بمدت 5روز)... و آهـن آغاز می گردد.اگر مشکل خونریزی و درد زمان قاعـدگی با این درمان برطرف نگـردد، علت آن بررسی و در صورت لزوم  IUD خـارج مـی شـود.                            

2- خونریزی نا منظـم و لـکه بینی بین قـاعـدگی هـا :   بـه فرد آگا هی داده می شود که این مشکل در عـرض 3-2 ماه برطرف می شود. در صورت ادامه مشکل فوق ارجاع به متخصص زنان ضرورت دارد                                              

3- افآزایش تـرشحـات واژینـال : در صورت افزایش ترشح واژینال ،نوع آن بررسی و سپس درمان آغاز می گردد.در صورت نیاز ارجاع به متخصص زنان.

عــوارض غـر شـایع و بـرخـورد بـا آن هـا :

1- بیمـاری های التها بی لـگن (PID): در صورت بروز معمـولأ در 20 روز اول پس از کار گـذاری مشـاهده می شود. دلیل اصلی آن تشخیص ندادن عفونت موجود قبل از IUD گذاری و یا رعـایت نکردن استریلیتـی در زمان جـای گذاری است.باید فرد در این موارد به بیمارستان ارجاع شود.  علائم PID عبارت از :درد، حرکات درد ناک سرویکس وحساسیت آدنکس ها ، علئم های دیگری مانند WBC بالا،تب و...( لـکوره اروزیون وترشح سرویکس به تنهایی ثابت کننده وجود PID نیست.                                                                                                                                                           2- سـوراخ شدن رحم هنـگام کارگـذاری : به دو صورت رخ می دهد: الف: با علائم بالینی: معمولا با اندازه گیری عمق رحم ( با هیسترومتر) ویا کارگذاری IUD رخ داده و فرد احساس درد می کند ب: بدون علائم بالینی: عائمی نداشته واز علائم پی بردن به آن کوتاه شدن طول نخ IUD می باشد در مورد احتمال سوراخ شدن رحم ، در صورت امکانIUD را خارج کرده وفرد باید به بیمارستان مراجعه نماید. 

موارد  منـع مطلق IUD :

1- شک یا اطمینـان به حاملگی .      2- سابقه PID راجعه یا بستری در بیمارستان                                                  

3- رحـم بـا شکل غیر طبیعی ( بر اساس معاینخ رحم)                    

4- بیماری ویلسون یا حساسیت به مس(برای IUD های مس دار)

5-نـقص سیستـم ایمنـی.                                                       

  6- فیبرومی که اندازه وشکل حفـره رحم را تغییر داده باشد.

7- خونریزی شدید قاعدگی (دفع لخته) یـا آنمی شدید                     

8- خونریزی واژینال بدون علت مشخص              

9- اختلالات انعقادی                                                          

10- شک به وجود بدخیمی رحم یا سرویکس ویا قطعیت وجود آن                                      11- در فاصله زمانی درمـان وپیگیری مـول (حداقل 1سال)           

12- سل لگنی                                

مـوارد منـع مصـرف نسبـی IUD :

1- سابقه PID بدون بستری در بیمارستان.              2- سـا بقـه منوراژی     

3- ســابقـه دیسمـنـوره      4- داشتن شریک های جنسی متـعد د  (در زن یا همسر وی) 

5- ابتـلای به STIs یا سـابقه آن(ابتلای اخیر)                       

6- اندومتـریت پس از زایمان ویا سقط عفـونی در سه ماه گذشته  

7- سرویسیت و واژنیت درمان نشده.         8- نداشتن سابقه زایمان                                                             

توجه 1: در موارد گذاشتن IUD پس از درمان سرویست با ترشحات چرکی ، رعایت فاصله زمانی حداقل سه ماه پس از درمان ضروری است.

توجه2: واژنیت بدون سرویسیت چرکی مانع IUD گذاری نمی باشد                 

توجه3: افراد در معرض STIs باید پیش از گذاشتن IUD بررسی های لازم از نظر سرویست چرکی، عفونت های گونوکوکی و کلامیدیایی و از نظر HIV مـورد بررسی دقیق قرار گیرند.                                                                      

توجه 4: استفاده ازIUD در افراد دیابتی نیازمند اقدام خاصی نیست                                                                           

زمان شروع استفاده از IUD :                                                                                              

1- در زمان قاعدگی : با توجه به اطمینان از باردار نبودن، نرمی سرویکس وراحت تربودن ،گذاشتن IUD در 5 روز اول خونریزی

قاعـدگی تـوصیـه می شـود.( خونریزی ودرد ناشی از گذاشتن IUD، با خونریزی ودرد دوران قاعـدگی پوشیده خواهد شد).          

2- پس از زایمان ( طبیعی،سزارین) :کوتاه ترین فاصله زمانی ممکن برای گذاشتن IUD ، شش هفته پس از زایمان طبیعی یا سزارین است.

ضمنا شیردهـی مـانع گـذاشتن IUD نبوده و IUD اثری بر شیـر مـادر ندارد                                                                 

3- پس از سقـط یـا کـورتـاژ: پس از سقط یا کورتاژ  زیر12هفته وبه شرط عفونی نبودن آن، می توان در پنج روز اول پس ازسقط IUD گذاری را انجام داد.در موارد سقط بالای 12 هفته ، گذاشتن IUD باید با شش هفته تأخیر و پس از بررسی های لازم تـوسـط متخـصص انجـام شـود.                                                                                     

توجه1: در موارد وجود عفونت پس از سقط ، باید درمان آغاز شده و گذاشتن IUD به فاصله زمانی حداقل سه ماهه پس از بهبودی کامل موکول شود.

4- در مادران شیرده که قاعدگی آن ها برنگشته است:IUD را می توان شش هفته پس از زایمان با انجام آزمایش hcG -ᵝ و اطمینان از عد م بارداری کار گذاشت                                                                                                  

آزمـایشـات ومعـاینه های لازم در مصرف IUD :

1- معـاینه لگـن برای بررسی اندازه و وضعیت رحم و آدنکـس ها .شکل غیر طبیعی رحم مانند رحم Bicomuate ومیومی که اندازه رحم را تغییر داده باشد .از موارد منع مصرف مطلقIUD است .عمق مناسب رحم برای IUD گذاری 9-6 سانتی مترمی باشد.

2- اندازه گیری همـوگلوبین خون

3- بررسی موارد کنتراندیکاسیون مطلق نسبی                                                                                                           

مراجعه های بعدی در استفاده کننده از IUD :

1- دیدن نخ IUD : بررسی نخ IUD پس از اتمام اولین دوره خونریزی قاعدگی بعد از گذاشتن IUD انجام شده و کنترل های بعدی آن هرشش ماه یکبار(د رغیر اززمان قاعدگی) صورت خواهد گرفت.

نکته: قابل توجه است که درچند ماه اول پس از گذاشتن IUD وبویژه در دوران قاعدگی احتمال خروج خودبخود آن وجود دارد.

در صورت افزایش طول نخ ویا در حال خروج بودن IUD ،سونوگرافی درخواست می شود.اگرسونوگرافی تأیید کننده جابجا شدن آی یودی باشد ،باید نسبت به خروج کامل آن اقدام شود.بلافاصله پس از خروج IUD ودر صورت مناسب بودن شرایط فرد( حامله نبودن ،نداشتن عفونت و تقاضا برای ادامه روش) می توان به گذاردن IUD جدید اقدام نمود.                                              

2- اندازه گیری همو گلوبین خون در صورت وجود غلائم (مانند:رنگ پریدگی ملتحمه،پلک ،پوست وناخن،خستگی،ضعف،گیجی، تحریک پذیری،سردرد،احساس صدای زنگ در گوش،زخم زبان وناخن شکننده )                                        

3- معاینه لگـن برای بررسی ترشح ها و حساسیت رحم و آدنکس ها                  

4- انجام پاپ اسمیر بر اساس دستوالعمل  کشوری                                    

5- بررسی رضایت مندی ،داشتن مشکل با استفاده  از IUD ،تقاضا برای تغییر روش و...                               

هشـدارها و چگونگی برخورد با آن ها:

1- دیده نشدن نخ یا عـد م لـمس نخ IUD توسط فرد معاینه کننده:

نخ IUD در فاصله 2/5سانتی متری از سرویکس بریده می شود.

اگر نخ دیده نشود ، باید برای بررسی بیشتر از نظر حاملگی،پاره شدن نخ،سوراخ شدن رحم،ورود IUD به حفره شکمی و خروج آن سونوگرافی درخواست شده ودر صورت نیاز ارجاع می شود.                                                                          

2- تأخیرقاعـدگی:در این موارد درخواست آزمایش بارداری برای اطمینان انجام می شود.اگر جواب آزمایش، همزمان با اسفاده ازآی یودی مثبت باشد ، باید حاملگی را از نظر داخل و یا خارج رحمی بودن بررسی نمود.

نکته: شانس بارداری خارج رحمی با استفاده از IUD افزایش نمی یابد.ولی در صورت بروز حاملگی همزمان با استفاده از آی یودیباید حاملگی خارج رحمی را مد نظر داشت.                                                                                        

3- در مـوارد:                                                                           

الف - حاملگی داخل رحمی : اگر در نیمه اول حاملگی باشد ونخ IUD دیده نشود،فرد ارجاع می شود.ولی اگر بتوان نخ را دید،سعی می شود که با کشیدن آن، IUD  را خارج  کرد.اگر موفق به خروج IUD نه شود ارجاع به متخصص الزامی است.           

در نیمه دوم حاملگی با هر شرایطی فرد ارجاع می شود.چه نخ دیده شود یا دیده نشود.                                              

نکته: خارج کردن نخ باید توسط فرد دوره دیده انجام شود .و خود فرد نباید اقدام به خروج IUD نماید.                             

ب- حاملگی خارج رحمی:فرد باید به بیمارستان اعزام شود.                                                                      

نکات قابل توجه در IUD وحاملگی:

-         در صورت ادامه حاملگی با داشتن IUD ،باید به فرد هشدارداد که اگر به هر کدام از علائم عفونت مانند: تب،علائم شبه آنفلونزا درد شکمی وخونریزی دچار شود،ضرورت دارد که در اولین فرصت به بیمارستان مراجعه نماید.                                               

-        -- در صورت سقط با IUD (بویژه در سه ماهه دوم) خطر سپتسمی وجود  دارد                                                                     

-         --اگر بارداری با داشتن IUD تا ترم ادامه یابد ،وجود IUD در رحم باعث نا هنجـاری جنینی نخواهد شد.                           

4- وجود علائمی چون:                                                                      

درد پائین شکم ،ترشح واژینال چرکی وبدبو،تب ولرز،استفراغ وحرکت دردناک سرویکس احتمال وجود بیمارهای التهابی لگـن مطرح بوده وفرد بـاید به بیمارستان مراجعه نماید.                                                                                        

5- بدخیمی دستگاه تنـاسلی:                                                                  

اگر هـرکدام از مـوارد بدخیمی دستگاه تناسلی رخ دهد وبه تشخیص رسده شود، IUD توسط فرد مجرب خارج شده وفرد به بیمارستان ارجاع می شود.                                                                                                     

پیـگـری :                                                                                                                                    

مراجعه های پیگیری IUD در مراکز ارائه خدمت به دو دسته می باشد :                                                                            

الف: مراجعه هایی که به منظور کنترل انجام می شود:یک ماه پس از گذاشتن IUD (پس از خونریزی قاعدگی) وسپس هـرشش ماه یک بار در دوره ای که فرد خونریزی قاعدگی نداشته باشد،برای بررسی نخ IUD  صورت می گیرد.                     

در مراجعه های پیگیری نیازی به انجام روتین معاینه لگـنی نیست.معاینه لگن در صورت وجود STIs  و PID و خروج نسبی یـا کامل IUD توصیه می شود                                                                                               

نکته: با توجه با بروز کم خونی فقرآهـن در استفاده کنندگان از آی یودی با خونریزی شدید ممکن است رخ دهد.لذا در مراجعه های پیگیری مد نظر قرار گیرد .اندازه گیری هموگلوبولین یک بار،یک ماه پس از گذاشتن آی یودی وباردیگر سه ماه پس ازگذاشتن آی یودی انجام می شود.                                                                       

ب: مراجعه پس از پایان مدت اثر بخشی IUD :برای خروج IUD ودر صورت نیاز گذاشتن IUD جدید.                                  

خـروج IUD :                                                                                                                

-         اگر فرد بخواهد که IUD را زودتر از پایان مدت اثرآن خارج نماید وتمایای به راداری هم ندارد،باید در زمان قاعدگی پیشگیری از بارداری استفاده نماید.

-         اگر IUD در زمانی غیر از دوران قاعدگی خارج شود ،احتمال بارداری وجود داشته ودر صورت وجود تماس جنسی درعرض 120 ساعت گذشته (پس از خروج IUD ) استفاده از روش اورژانس پیشگیری از بارداری ضرورت دارد.                              

 

11

«آمپول  دپو مدروکسی پروژسترون استات =( DMPA) »                                                                                           

آمپول DMPA ،یک روش تزریقی جلوگیری از بارداری است،که حاوی ماده مؤثره دپو مدروکسی پروژسترون استات بوده و سه ماه  از بارداری پیشگیری می نماید.

مکانیسم عمل:

1- جلوگیری از تخمک گذاری

2- دشوار نمودن رسیدن اسپرم به رحم از طریق افزایش غلظت ترشحات دهانه رحم

3- تأ ثیر بر مخاط داخلی رحم (اندومتر)

مزیت های آمپول ( DMPA):

1- اثر بخشی بالا: 99.7 درصد 2- آسانس استفاده

3-فاصله های استفاده نسبتأ طولانی تر( هر سه ماه یک بار)

4-مناسب برای افرادی که با استفاده مداوم و هر روزه از یک روش مشکل دارند ( افراد فراموشکار،کوچ نشین،عقب ماندگان ذهنی و...)

5- قابل استفاده در آنمی سیکل سیل.

6- کاهش ابتلا به سرطان های اندومتر و تخمدان،بیماری های التهابی لگن (PID)، کم خونی ،فیبروم رحم،اندومتریوز، حاملگی خارج از رحم

( بخاطر جلوگیری از تخمک گذاری)،کاندیدیازیس واژن( به علت تغییر فلور واژن)،سندروم قبل از قاعدگی(PMC)، درد زمان قاعدگی

   7-   نداشتن عوارض استروژنی

   8- مناسب برای افراد دیابتی

   9-مناسب برای افراد مبتلا به بیماری تیروئید

  10-- قابل استفاده از سن 16 سالگی

   11- قابل استفاده در دوران شیردهی

   12 - افزیش شیر مادر

   13 - تداخل نداشتن با تماس جنسی

  14- عدم نیاز به قطع مصرف قبل از عمل جراحی بزرگ

 15- مناسب برای بیماران تشنجی ( بجز بیمارانی که از داروهایی مانند کاربامازپین و فنی توئین استفاده می کنند)

 

عیب ها ی آمپول DMPA :

1- تأخیر در بازگشت باروری

2- لزوم تزریق در فاصله زمانی سه ماهه

3- عدم پیشگیری از بیماری مقاربتی از جمله ایدز

4- احتمال افزایش وزن

5- اختلالات خونریزی قاعدگی: آمنوره،لکه بینی وخونریزی نا مرتب

6- احتمال بروز تغیرات خلقی

 

عوارض شایع DMPA و چگونگی برخورد با آنها :

1- اختلالات قاعدگی(لکه بینی،آمنوره وخونریزی نا مرتب و..)  : خونریزی نامرتب رحمی معمولأ در ماه های اول مصرف دیده می شود

و در عرض 3-2 ماه اول از بین می رفته یا کاهش می یابد( گاهی برای از بین رفتن این عارضه زمانی معادل 12-6 ماه نیازمند می باشد)

در صورت تداوم خونریزی رحمی ارجاع به متخصص زنان لازم می باشد

اگر دلیل خونریزی تزریق آمپول DMPA باشد ،کپسول مفنامنیک اسید ( 250 میلی گرم ) روزی سه بارو درهرباردو عدد ،تا پنج روزتجویز می گردد.در صورت عدم بهبودی تا سه ماه ویا بروز خونریزی به هر دلیل دیگر ارجاع لازم است.

اگر آمنوره از ابتدای تزریق آمپول ایجاد شود،نیازبه درمان نداشته و صرفأ اطمینان دادن به فرد کافی است.

در مواردی که فرد پس از تزریق آمپول ،خونریزی قاعدگی منظم داشته و سپس دچار آمنوره شود بررسی باردای لازم است.

 2- افزایش وزن : افزیش وزن بیشتر ناشی از آثار هورمون پروژسترون ،افزایش اشتها و مصرف بیشتر مواد غذایی و ایجاد اثرآنابولیک بوده ومعمولأ تا دو کیلوکرم در سال اول استفاده از آمپول DMPA گزارش شده است

این افزایش وزن با تجمع مایعات همراه نیست .در بررسی افزایش وزن سایر علل افزایش وزن باید در نظر داشت.مشکل افزایش وزن با رعایت رژیم غذایی و ورزش قابل رفع است.

 3- حساس شدن پستان ها: با استفاده از پستان بند ها و مسکن ها بر طرف می شود.در غیر این صورت ارجاع داده می شود.

 عوارض غیرشایع و نحوه برخورد با آنها :

این  عارضه ها بندرت بروزمی کنند ودر صورت بروز هرجاع لازم می باشد وشامل :

1- تغییر خلق خو( بی خوابی وافسردگی) .ارجاع به روانپزشک

2- سردرد وگیجی: ارجاع به متخصص زنان

3- نفخ شکم :ارجاع به پزشک مرکز

4- کاهش میل جنسی :ارجاع به روانپزشک

5- تأخیر در بازگشت باروری :ارجاع به متخصص زنان

6- شک به وجود سرطان پستان:ارجاع به متخصص جراحی

7- حساسیت: بسیار نادر است .توصیه می شود فرد پس از تزریق آمپول DMPA ،در مرکز باقی مانده ودر صورت بروز علائمی که می تواند نشاندهنده حساسیت باشد ،مانند خارش در محل تزریق وغیره را گزارش کنند.وبا توجه به نوع حساسیت ،تحت درمان قرار گیرند.

 موارد منع مصرف مطلق DMPA :

1- بارداری.

2- سرطان پستان

3- خونریزی واژینال بدون علت مشخص

4- اختلالات شدید انعقادی

5- سابقه تومور( آدنوم) کبدی ناشی از مصرف هورمون های استروئید جنسی

6- ترومبو آمبولی فعلی

7- سابقه سکته مغزی

8- فشار خون کنترل نشده

 

موارد منع مصرف نسبی آمپولDMPA :                                                      

1- بیماری کبدی                                                                                     

2- سابقه وبیماری فعلی قلبی عروقی شدید                                                           3- وجود عوامل متعد د ابتلا به بیماری های قلبی وعروقی (سیگاری بودن،دیابت،فشار خون بالاو سن بالای 45 سال)                                    

4- تمایل به برگشت  سریع باروری                                                                  5- مشکلات مرتبط با تزریق(ترس و..)                                      

6- چاقی BMI بیشتر از 30                                                        

7- افسردگی شدید                                                           

8- فشار خون کنترل شده                                                                      

9- دیابت با ضایعه عروقی ویا ابتلا به دیابت به مدت بیست سال یا بیشتر                    10 - سابقه مول                                                                                    

11- سن کمتر از16 سال                                                                                                    

 زمان شروع استفاده از DMPA :                                                                                  

1- در زمان قاعدگی :

اولین تزریق (شروع استفاده ازروش) در یکی از پنج روز اول قاعدگی انجام وتا یک هفته نیز از کاندوم استفاده شود

2- مادران غیر شیرده:

الف- پس از زایمان: اولین تزریق DMPA تا سه هفته پس از آن امکان پذیربوده ونیازی به برگشت قاعدگی نیست

ب – پس از سقط:  استفاده از آمپول DMPA تا 5روز بعد از سقط سه ماه اول یا دوم امکان پذیر است.اما تزریق آمپول پس از این مدت(5روز) منوط به پاسخ منفی تست بارداری ᵝhcG می باشد                                                                   

 3- مادران شیرده :

الف : در صورت قاعده نشدن وتغذیه انحصاری شیرخوار باشیرمادروانتخاب DMPA بعنوان روش پیشگیریاز بارداریمصرف آمپول باید 6 هفته پس از زایمان آغاز گردد       ب :  در صورت قاعده شدن باید در یکی از پنج روز اول قاعدگی انجام شده وتا یک هفته نیز از کاندوم استفاده  شود.

ج : به دنبال قطع یک روش : اگر فرد در پنج روز اول دوران قاعدگی مراجعه کند ،می توان بلا فاصله DMPA را تزریق ویک هفته نیز از کاندوم استفاده کرد.در غیر این صورت تا فرارسیدن دوره قاعدگی بعدی (برای تزریق DMPA ) کاندوم در اختیار فرد قرارگیرد            

                                                                                                   چگونگی استفاده از آمپول DMPA :

1- یک آمپول 150 میلی گرم  DMPA هر سه ماه یکبار تزریق می گردد.اگر فرد در فاصله زمانی دو هفته زودتر ویا دو هفته دیرتر از زمان مقرر مراجعه نماید،می توان آمپول را تزریق کرد

2 -  قبل از تزریق ویرای بوجود آوردن سوسپانسیون یکنواخت ،باید ویال یا آمپول را به شدت تکان داد                               

3- تزریق DMPA عضلانی ( بالای بازو یا باسن) و عمیق ( با استفاده از سر سوزن بلند) است. محل تزریق نباید ماساژ داده شود.

                                                                                                                                 آزمایش ها ومعاینه های لازم برای تزریق آمپول DMPA :   

1- اندازه گیری وثبت وزن در هر مراجعه                                                          2- اندازه گیری وثبت فشار خون (فشار خون کنترل شده از موارد منع مصرف نسبی است.در پیگیری ها ،فشار خون سالانه اندازه گیری وبه تغییرات فشار خون دقت شود                          %3

تغذیه درm.s :

Ms یا مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری اتوایمیون می باشد.که در آن غلاف میلین سلول های سیستم عصبی مرکزی از بین می رود .و فرد علائم ضعف حرکتی پیشرونده ،اختلالات حسی،هختلالات بینایی بویژه دو بینی .را نشان می دهد.به تدریج که بیماری پیشرفت می کند علائم فوق با تنوب وشدت بیشتری بروز می کنند.و در موارد مزمن علائم :آتکسی در راه رفتن،اختلال ادراری،ناتوانی جنسی،سفتی اندامها،ود در مراحل آخر بیماری فراموشی بروز می کند.      

چنانچه در بالا بیان شد .در این بیماری میلین آکسون های سلول های عصبی از بین می رود.لذا با تغذیه مناسب می توان در ترمیم و جلوگیری از تخریب میلین جلوگیری کرد.

بسیاری ازمواد غذایی و ویتامین ها  در ساختن سلول های عصبی و نیزغشاء میلین آنها نقش دارند.ومصرف آن ها در افزایش حافظه و یادگیری مفید می باشند.

در مطالعات مشاهده شده است که وجود رادیکال های آزاد در از بین رفتن سلولهای عصبی نقش دارند. لذا این مواد از ایجاد ونیز در انهدام رادیکالهای آزاد عمل می کنند.

از این مواد می توان به :لستین،کولین،سلنیوم،فسفر،سولفور.واز گیاهان :برگ نعناع، کلم وگل کلم زنجبیل را نامبرد. از آنتی اکسیدان ها ،منگنز،کرومیوم،روی،ویتامین ها یB1، B2، B3، B5، B6،    B12 CوE-اسیدفولیک وبیوتین .از روغن های گیاهی ،روغن سویا وروغن آفتاب گردان ،

از اسید های امینه : ال فنیل آلانین ،ال تیروزین،ال متونین وال سییستئینوتورین را نام برد.

لستین(lecithin ) اساسی ترین ماده مغزی در تحریک قدرت مغز و ترمیم سیستم عصبی است.لستین سبب انتقال امواج عصبی از یک نرون به نرون دیگر می باشد.لستین به استیل کولین که یک واسطه شیمیایی مؤثر در فعالیت های عصبی و حافظه می باشدتبدیل می شود. لستین  در صنایع غذایی به دو معنی به کار می رود. یکی به عنوان فسفاتیدیل کولین  که ماده مفید ذکر شده می باشد. و دیگری در ترکیب با فسفولیپید ها

است .لستین  به مقدار فراوانی  درروغن های حاصل از دانه های روغنی مانند سویا،آفتاب گردان و... وجود دارد.روغن سویا حاوی دو درصد لستین است.لستین روغن سویا دارای اسد های چرب امگا 3و6 می باشد.در حالی که اکثر روغنهای د یگر فقط حاوی امگا 6 می باشند.

اسید چرب امگا 3 زود فاسد می شود.

سایر مواد غذایی سر شار از کولین ولستین شامل : لوبیای سویا،تخم مرغ،جگر،مخمر،بادام زمینی،نخود و انواع لوبیا،سبزی های دارای برگ سبزتیره،گل کلم،کلم که مقداری کمتری از این مواد دارد.

مواد غذایی که داری سلنیوم اند شامل: جوانه گند م ،محصولات تهیه شده از غلات کا مل ( با سبوس وجوانه)،سبوس گندم ،حبوبات، برخی ماهی ها مانند : ماهی تون ونیز در جگر و قلوه .

مقادیر جزئی سلنیوم در سبزی ها ی دارای برگ تیره،بادام زمینی،مخمر،زرده ی تخم مرغ،مارچوبه و گوجه فرنگی وجود دارد.

قابل توجه بیماران ms :یک نوع نوشیدنی که با خرما ،شیرسویا،جوانه گندم،دارچین و یخ تهیه شده اثر بسیار شگرفی در کنترل ms دارد.زیرا خرما دارای منگنزوشیر سویا سرشار از لستین می باشند.وجوانه گندم منبع مهمی برای ویتامن های گروه B می باشد.

مواد لازم برای تهیه  این نوشیدنی برای دو نفر عبارت از :

خرما 5 عدد - شیر سویا 500 میلی لیتر-جوانه گندم 2 قاشق غذا خوری – دارچین کمی،یخ کمی ( در صورت تمایل )

طرز تهیه این نوشیدنی :

1)    همه مواد فوق را در مخلوط کن ریخته وبه طور کامل به هم بزنید.

2)    نوشیدنی را در لیوان ریخته و در صورت تمایل مقداری دارچین روی آن به پاشید.

این نوشیدنی مواد زیر را تاُ مین می کند: 180 کیلو کالریانرژی .        21 گرم کربوهیدرات .

 14 گرم پروتئین . 7 گرم چربی     7 گرم فیبر.

میان وعده های حاوی دانه های روغنی نیز اثر قابل توجهی در کنترل ms دارند.مواد لازم برای تهیه یک وعده شامل مواد زیر می باشد.

دانه های روغنی پوست کنده شامل تخمه آفتاب گردان ،تخمه  کدو،شاه دانه،کنجد 250 گرم،روغمن زیتون 2 قاشق غذاخوری .

طرز تهیه این میان وعده :

1)    دانه های روغنی را در یک کاسه ریخته و روغن زیتون را به آن اضافه کرده وبهم بزنید تا دانه ها کاملاّ با روغن آغشته شوند.

2)    یک ماهیتابه بزرگ را بر روی شعله ملایم گاز قرار دهید تا کمی داغ شود.

3)    محتویات کاسه را درون ماهیتابه ریخته و چند دقیقه به هم بزنید تا طلایی رنگ شود .

این میان وعده سر شار از اسید های چرب ضروری و ویتامین E می باشد.و اثر قابل توجه در کنترل ms و بهبود وضع بیمار دارد.

نوعی سالاد شامل خیار حلقه شده (200 گرم) ،تخم مرغ سفت پخته شده (2 عدد)،

گردوی خرد شده(25 گرم )،روغن زیتون ( یک قاشق غذا خوری )،لیمو ترش تازه (1 تا 2 عدد )،جعفری خرد شده ( 2 تا 3 قاشق غذا خوری )،و ادویه به مقدار لازم .

این سالاد سر شار از لستین و منگنز و اسید های چرب امگا 3 است که برای بهبود وضع بدنی بیمارن ms مناسب می باشد. 

 

 

 

 

جدول ایمن سازی( واکسیناسیون ) در ایران

 

-         واکسن هپاتیت ب کودکان با وزن کمتر از 2000 گرم چنانچه در وقت مقرر مراجعه نموده باشند در چهارنوبت ( بدو تولد ،یک ماهگی،دو ماهگی و شش ماهگی )انجام می شود.

-         پس از آخرین نوبت واکسن ( شش سالگی ) هر ده سال یک بار واکسن دو گانه ویژه بزرگسالان بایستی تزریق شود.

-         حدا قل فاصله بین نوبت واکسن های سه گانه یک ماه می باشد.

-         حداقل فاصله بین نوبت های واکسن فلج اطفال یک ماه می باشد.

-         حداقل فاصله بین نوبت اول ودوم هپاتیت ب ،یک ماه می باشد.

-         حداقل فاصله بین نوبت دوم وسوم هپاتیت ب دو ماه می باشد.

-         حداقل فاصله بین نوبت اول ودوم      MMR یک ماه می باشد.

 

  جدول ایمن سازی کودکانی که از یک سالگی تا شش سالگی کم در زمان مقرر مراجعه نکردند.

 

-         بعد از شش سالگی ( شش سال و 11 ماه و 29 روز) تزریق واکسن سه گانه ممنوع است.و باید واکسن دو گانه ویژه بزرگسالان تجویز شود.

-         در صورتی که سن کودک هنگام تزریق یاد آور اول سه گانه و فلج اطفال ،چها سال یا بیشتر باشد.یاد آور دوم لزومی ندارد.

-         پس از آخرین نوبت واکسن سه گانه بایستی واکسن دوکانه ویژه بزرگسالان هر ده سال یکبار تکرار شود.

-         چنانچه سن کودک هنگام تزریق اولین نوبت MMR زیر 18 ماهگی باشد.به شرط آنکه فاصله حداقل یکماه رعایت شود..نوبت دوم درسن 18 ماهگی تزریق می گردد.

و چنانچه پس از 18 ماهگی باشد ،نوبت دوم با رعایت یکماه فاصله ،تزریق می گردد.

کسانی که بدنبال تزریق واکسن ب.ث.ژ اسکار ندارند،نیاز به تزریق مجدد ب.ث.ژ ندارند.

 

 

          جدول ایمن سازی افراد 7 تا 18 سال که در وقت مقرر مراجعه نکردند.

 

 

ایمن سازی زنان سنین باروری (49-15 ساله ) بدون سابقه ایمن سازی  ،با واکسن دو گانه ویژه بزرگسالان

 

 

-         زنان سنین باروری دارای سابقه واکسیناسیون ( سه گانه یا توام) باید با احتساب واکسن های قبلی این جدول واکسیناسیون را ادامه دهند.

-         برای حفظ ایمنی کافی،پس از نوبت چهارم ،واکسن دو گانه بزرگسالان باید هر ده سال یک بار تکرار شود.

          ایمن سازی زنان باردار بدون سابقه ایمن سازی ،یا واکسیناسیون ناقص

 

 

-         کسانی که سابقه واکسیناسیون ناقص دارند .باید واکسیناسیون آنها با توجه به سابقه قبلی و بنا بر برنامه ایمن سازی زنان 49-15 سال تکمیل گردد.

×-ادامه ایمن سازی بنابرجدول ایمن سازی زنان 49-15 ساله توصیه می شود.

 

جدول ایمن سازی  دیفتری و کزاز ( دو گانه ویژه یزرگسالان )در افراد بالای 18 سال بدون سابقه ایمن سازی

 

 

برای حفظ ایمنی کافی ،بهتر است هر ده سال یک بار واکسن دو گانه ،تکرار شود

 

 

                 ایمن سازی هپاتیت ب برای گروه های پر خطر

 

 

 

 

 

نکات مهم واکسیناسیون

1-شروع برنامه ایمن سازی کودکان نارس همانند جدول ایمن سازی کودکان عادی می باشد.

2-نوزادان با وزن تولد کمتر   از 2000 گرم بایستی پهار نوبت واکسن هپاتیت ب در زمان های بدو تولد – یک – دو و شش ماه دریافت کنند.ولی چنانچه این نوزادانبعد از یک ماهگی برای دریافت اولین نوبت واکسن مراجعه نمایند .بدون توجه بهوزن تولد، برنامه ایمن سازی همانند سایر کودکان خواهد بود.

3- واکسیناسیون شیر خوارانی که در نوزادی تعویض خون شده ا ند.یا خون و فراورده های خونی دریافت کرده اند .باید بنا بر برنامه جدول ایمن سازی انجام شود.

4- واکسیناسیون شیرخوارانی که در نوزادی به هر علت دچار زردی شده اند،باید طبق جدول ایمن سازی انجام شود.

5- در افراد مبتلا به هموفیلی وبیماریهای خونریزی دهنده ،همه واکسنهای تزریقی باید زیر نظر پزشک انجام شود.

6- سوء تغذیه نه تنها مانعی برای ایمن سازی نیست، بلکه ایمن سازی به موقع کودکان مبتلا به سوءتغذیه لازم است.

7- شل بودن مدفوع و یا سرما خوردگی وتب مختصر مانع واکسیناسیون نیست.

8- برنامه زمانبندی دریافت واکسن در افرادی که تزریق مکرر خون دارند( مانند بیماران مبتلا به تالاسمی ) بنا بر جدول روتین می باشد.

9- در صورتیکه واکسن های زنده ویروسی تزریقی بطور همزمان استفاده نشوند باید بین آنها حداقل یک ماه فاصله باشد.

10- در صورت تزریق گاما گلوبولین عضلانی به کودکان فاصله تجویز واکسن های ویروسی زنده ضعیف شده ( به جز واکسن پولیو خوراکی و تب زرد ) با گاما گلوبولین و فراورده های خونی،حداقل سه ماه و در مورد گاما گلو بولین وریدی حداقل شش ماه خواهد بود.

11-  چنانچه طی دو هفته پس از تجویز واکسن های ویروسی زنده (به جز پولیو و تب زرد ) به هر علت گاما کلوبولین عضلانی و فراورده های خونی تزریق شود.باید پس از سه ماه . و در صورت گاما گلویولین وریدی ، پس از شش ماه این واکسن تکرار شود.

12- برای گره های سیار در مناطق کوهستانی و... فاصله واکسیناسیون سه گانه  فلج اطفال ونوبت های اول ودوم  هپاتیت ب را به یک ماه می توان کا هش داد.

13- در صورت نبودن کارت ایمن سازی یا سابقه درست ایمن سازی ، پس از بررسی کامل و دقیق از جمله ،حافظه مادر در صورت نیاز ،ایمن سازی ادامه یابد.

14- ملا ک سابقه واکسیناسیون سند معتبر نوشته شده است.که نشان دهنده ایمن سازس فرد باشد.از قبیل کارت واکسیناسیون، ثبت در دفاتر مراکز بهداشتی ،خانه های بهداشت وتیم های سیار و گوا هی پزشک.

15- در زنان باردار استفاده از واکسن های ویروسی زنده (به جز تب زرد ) ممنوع است.جز در مواردی که خطر ابتلاء به بیماری برعوارض آن غالب باشد

16- در صورتی که بین دز های یک واکسن فاصله ای بیش از مقدار توصیه شده باشد.نیازی به شروع مجدد سری واکسیناسیون از ابتدا با تجویز دز اضافی نیست.وبایستی برنامه ایمن سازی رادر هر زمان ادامه داد.

17- از تزریق واکسن ها در ناحیه سرین به دلیل احتمال آسیب به عصب سیاتیک و یا کاهش اثر بخشی واکسن به علت بافت چربی زیاد آن ناحیه بایستی خود داری نمود.

18- درکودکان کوچکتر از دو سال باید تزریق واکسن در ناحیه قدامی خارجی زانو در افراد بالاتراز دو سال درعضله دلتوئید صورت گیرد.

19- درافراد بالاتر از دو سال نیز چنانچه حجم عضله دلتوئید کم باشد،لازم است تزریق در ناحیه قدامی خارجی ران صورت گیرد.

20- اگر لازم باشد در یک جلسه واکسیناسیون،بیش از یک نوع واکسن تزریق شود باید در محل های جداگانه ( حداقل به فاصله 2/5سانتی متر ) ویا در دوسمت انجا م شود.

21- محل تزریق زیر جلدی واکسن ها ،همان محلی است که تزریق عضلانی انجام می گردد.

22- واکسن BCG باید در حد فاصل یک سوم فوقانی و دوسوم تحتانی بازو تزریق گردد.

23- برای تلقیح واکسن ب.ث.ژ تا شش سالگی نیازی به انجام تست مانتو نمی باشد.در ضمن تزریق این واکسن پس از شش سالگی ضرورتی ندارد.

24- کسانی که در سن سه ماهگی وبالاتر واکسن ب.ث.ژ دریافت نموده اند ودر مدت 72 ساعت در محل تزریق واکنش نشان داده اند .بایستی توسط پزشک از نظر سل بررسی شوند.

25- در افراد مبتلا به علائم ایدز فقط واکسن ب.ث.ژ منع استفاده دارد.و استفاده از سایر واکسن ها ی برنامه گسترش ایمن سازی بلا مانع است.در مورد واکسن فلج اطفال توصیه می شود از تزریق (IPV) استفاده شود.

26- واکسیناسیون کودکان  HIV مثبت بدون علامت ضروری است .و بایستی بنا بر برنامه ایمن سازی انجام شود.بهتر از در صورت در دسترس بودن به جای OPVازIPV استفده شود.

27- اگر کودکی در هنگام دریافت قطره فلج اطفال مبتلا به اسهال شدید باشد وهمزمان قطره فلج به او خورانده شود.بایستی یک دز اضافی واکسن با فاصله حداقل یک ماه دریافت دارد.

28- تغذیه با هر نوع شیر،از جمله شیر مادر،با خوراندن قطره فلج اطفال مغایرتی ندارد.و لازم نیست که قبل و یا بعد از خوراندن قطره،شیر قطع شود.در صورت استفراغ در کمتر از 10 دقیقه پس از دریافت قطره فلج اطفال بایستی تجویز قطره تکرار شود.

29- واکسن پولیو صفر باید در بدو تولد و هنگام خروج از زایشگاه تجویز شود.اما اگر به هر دلیل ،تجویز واکسن درآن زمان مقدور نباشد،در اولین فرصت ممکن تا روز سی ام تولد بایستی تجویز شود.و بعد از آن تجویز پولیو صفر ضرورتی ندارد

30- واکسن فلج اطفال برای افراد بالای 18 سال بلا مانع است.ولی در خانم های باردار در صورت ضرورت استفاده،نوع تزریقی آن (   IPV  )توصیه می شود.

31- در بیماران دچار آترزی مری(esophageal atresia ) که گاسترکتومی شده اند.بهتر از به جای OPV از واکسن تزریقی فلج اطفال (IPV)استفاده گردد.

32- در کودکان دارای نقص اولیه در سیستم ایمنی و در کودکان تحت درمان با داروهای پائین آورنده قدرت دفاعی بدن نظیر کورتیکواستروئیدو یا کودکان تحت درمان با اشعه ومبتلایان به لوسمی – لنفوم وسرطان ها،از واکسن پولیو زنده خوراکی ممنوع است.و به جای آن باید از واکسن کشته تزریقی (  IPV ) استفاده کرد.

33-توصیه می شود همزمان با تزریق واکسن ثلاث یک دز قطره استامینوفن تجویز شود.وبه والدین آموزش داد تا در صورت تب یا بی قراری هر چهار ساعت آنرا تکرار کنند.

34- اگر پس از تزریق واکسن سه گانه،درجه حرارت بدن کودک بالاتر از 40 درجه سانتی گراد ( زیر بغل  ) ،گریه مداوم بیش از سه ساعت که قابل آرام کردن نباشد و یا تشنج ظرف 72 ساعت رخ دهد.در نوبت های بعدی به جای واکسن سه گانه باید واکسن دوگانه خردسالان تزریق گردد.

35- تزریق واکسن سه گانه در کودکان دارای ضایعات مغزی پیشرونده ممنوع است.و باید به آنها واکسن دوگانه خردسال تزریق کرد.

36- فاصله بین نوبت سوم وچهارم واکسن سه گانه نباید از شش ماه کمتر باشد.

37- پس از پایان سن شش سال و 11 ماه و29 روز تلقیح واکسن سه گانه مجاز نیست.وباید به جای آن،واکسن دو گانه بزرگسالان را تزریق کرد.

38- در مورد کسانی که سابقه تشنج دارند وبا مصرف دارو تحت کنترل هستند تزریق واکسن DTP بلا مانع است.

39- برای حفظ ایمنی پس از چهار نوبت  تزریق واکسن سه گانه یا دو گانه ویژه بزرگسالان باید هر ده سال یک بار تکرار شود.

40- جهت بالا بردن سطح ایمنی بزگسالان در مقابل دیفتری توصیه می شود در کلیه مواردی که باید در بالغین واکسن کزاز تزریق شود از جمله در زنان باردار وزنان سنین باروری (49-15 )واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان تزریق شود.

41- واکسنهای سه گانه،دو گانه خردسالان و بزرگسالان را باید حتما̋̋  به شکل داخل عضلانی وعمیق تزریق کرد.( تزریق این واکسن ها در زیر جلد یا داخل جلد می تواند موجب تحریک موضعی ،تشکیل گرانولوم،نکروز وبروز آبسه استریل گردد).

42- در حال حاضر دز یادآور واکسن هپاتیت ب توصیه نمی شود.

43- در صورتی که نوبت های قبلی واکسیناسیون هپاتیت ب با استفاده یکی از دو نوع واکسن پلاسمایی یا نوترکیب ( Recombinant  ) باشد.ادامه واکسیناسیون با نوع دیگر در نوبت های بعدی بلا مانع می باشد.

44- در صورتیکه نوزاد از مادر HBs Ag مثبت متولد شده باشد،باید بطور همزمان 5/0 میلی لیتر « ایمنوگلوبولین» اختصاصی هپاتیت ب در عضله ران دیگر در اسرع وقت و ترجیحا̋ در ظرف 12 ساعت پس از تولد تزریق شود.در صورت عدم دسترسی به ایمنو گلوبولین اختصاصی ،تزریق واکسن هپاتیت ب به تنهایی نیز در ساعت های اولیه پس از تولد حدود 70 تا 80 درصد ایمنی ایجاد می کند.

45- اگر پس از تولد وتزریق واکسن هپاتیت ب مشخص شود که نوزاد از مادر HBsAg مثبت به دنیا آمده است.حداکثر زمان دریافت ایمنوگلوبولین اختصاصی هپاتیت ب یک هفته بعد از تولد می باشد

46- نوزادانی که از مادر HBsAg مثبت متولد شده اند وعلاوه بردریافت نوبت اول واکسن ،ایمنوگلوبولین نیز دریافت داسته اند.در سن 15-9 ماهگی باید از نظر HBsAg و     HBsAb  کنترل شوند.ودر صورت لزوم مورد پی گیری قرار گیرند.

47-  در افراد مبتلا به هموفیلی،واکسن هپاتیت ب باید زیر جلدی تزریق شود.

48- واکسیناسیون هپاتیت ب هیچگونه مورد منع تزریق ندارد.حتی اگر فرد HBsAg مثبت باشد.

49- گروههای پر خطر برای ایمن سازی هپاتیت ب به شرح زیر می باشد:

الف- کلیه پرسنل شاغل در مراکز درمانی بستری وسرپایی که با خون ترشحات آغشته به خون به نحوی در تماس هستند شامال:پزشکان،پرستاران،ماماها ،بهیاران،کمک بهیاران،واکسیناتور ها،دندانپزشکان،کمک دندانپزشکان،کارشناسان وتکنسین های آزمایشگاه های تشخیص طبی ،نظافتچیان واحد های بهداشتی و آزمایشگاه های تشخیص طبی ،دانش آموزان بهورزی،دانشجویان پزشکی دندانپزشکی،پرستاریو مامایی و...

ب- بیماران تحت درمان دیالیزو افرادی که بطور مکرر خون یا فرآورده های خونی دریافت می کنند(تالاسمی،هموفیلیو..)

ج- اعضاء خانواده فرد   HBsAg مثبت ساکن در یک واحد مسکونی.

د- کودکانی که در کانون اصلاح وتربیت نگهداری می شوند،کودکان عقب مانده ذهنی وپرسنل مو سسات نگهداری این کودکان وخانه سالمند ان و معلمین مدارس استثنایی.

ه- آتش نشانها، امداد گران اورژانس،زندانیان،کارشناسان آزمایشگاه های تحقیقات جنایی وصحنه جرم.

و- افراد دارای رفتارهای پر خطر جنسی و اعتیاد تزریقی که تحت پیگیری مداوم هستند.

ز- افراد آلوده به هپاتیت C که حداقل یک تست تکمیلی مثبت دارند.

ح- زندانیانی که دارای رفتار های پر خطر هستند و محکومیت آنها بیش از شش ماه می باشد.

ط- رفتگران شهر داریها.

50- برای تعین نیاز به دز یادآور در گروههای پزشکی مشخص شده در بند 49 ردیف الف که سه نوبت واکسن دریافت نموده اند با توجه به تیتر انتی بادی به شرح ذیل می باشد.

الف- چنانچه فردی از این گروه سه ماه پس از دریافت آخرین نوبت واکسن هپاتیت ب سطح آنتی بادی خود را بررسی و تیتر آنتی بادی وی بیش از IU/ml   10 باشد. نیازی به دز بوستر ندارد.و چنانچه میزان آنتی بادی زیر10 IU/ml باشد لازم است مجددا̋  سه نوبت واکسن هپاتیت ب با دز معمولی دریافت کند.

ب- چنانچه فردی در گذشته  یک دوره واکسن هپاتیت ب دریافت نموده (بیش از سه ماه ) پس از بررسی سطح آنتی بادی ،با توجه به نتایج ،به شرح ذیل اقدام گردد:

- چنانچه تیتر آنتی بادی وی بیش از 10 IU/ml باشد،نیازی به دز یادآور ندارد.

- چنانچه تیتر آنتی بادی این فرد کمتر از ده باشد یک نوبت دز یاد آور دریافت می نمایید .و حداقل دو هفته بعد سطح آنتی بادی مجددا̋  کنترل شده ودر صورتیکه تیتر پایین تر از 10 IU/ml باشد .دو نوبت دیگر واکسن دریافت نمایید.

51- دز یادآور هپاتیت ب در بیماران دیالیزی مندرج در بند 49 ردیف ب :

  بیماران دیالیزی بایستی قبل از انجام واکسیناسیون از نظر HBsAg  و  HBsAb   بررسی شوند.در صورت منفی بودن HBsAg، سه نوبت واکسن با دز دو برابر در یافت نمایند.وبعد از سه ماه از نظر سطح آنتی بادی چک شوند.و در صورت پایین بودن سطح آنتی بادی مجددا̋ سه نوبت دیگر واکسن با همان دز اولیه دو برابر،دریافت دارند.سالانه نیز سطح آنتی بادی بررسی گرددودر صورت پایین بودن ،مجددا̋  یک دز       یاد آور دو برابر، تزریق گردد.

52- اندازه گیری تیتر آنتی بادی گروه های مندرج در بند 50 و 51 جزء وظایف مراکز بهداشت نبوده وفقط در صورت وجود شرایط فوق تا مین واکسن هپاتیت ب به عهده مراکز بهداشتی است.

53- درصورت نیاز به تزریق واکسن سرخجه در سنین باروری،استفاده از واکسن MMR به جای واکسن سرخجه بلا مانع است.

54- خانم های سنین باروری بعد از تزریق واکسن سرخجه یا MMR حداقل تا یک ماه بایستی از باردار شدن پرهیز نمایند.و تزریق این واکسن در هر شرایطی در دوره بارداری دلیلی یرای سقط درمانی نمی باشد.

 

زمان نگهداری واکسن پس از باز شدن ویال در مراکز ارائه خدمات ایمن سازی

  ۱- واکسن های فلج اطفال،سه گانه،دو گانه،کزاز و هپاتیت پس از باز شدن ویال در مراکز ارائه خدمات ایمن سازی،در صورتی که شرایط زنجیره سرما وسترونی حفظ شود.تا پایان تاریخ انقضاء به شرطی که بیش از یک ماه از زمان باز شدن ویال نگذشته باشد،قابل مصرف است

تبصره:در تیمهای سیار واکسیناسیون ،ویال واکسن های باز شده باید در پایان کار روزانه دور ریخته شود.ولی ویا لهای باز نشده به شرط رعایت کامل زنجیره سرما باید در روز های بعد   در اولویت مصرف قرار گیرد.

۲- ویال های آماده شده واکسن MMR و ب.ث.ژ که مصرف نشده است،باید 6 ساعت پس از آماده سازی دور ریخته شوند.

۳-  هر یک از ویا ل های باز شده در شرایط زیر باید بلا فاصله دور ریخته شوند:

الف:اگر شرایط سترونی رعایت نشده باشد.

ب:اگر شواهدی دال بر احتمال وجود آلودگی واکسن مانند غوطه ور شدن ویال محتوی واکسن پس از    با ز شدن در یخ آب شده داخل یخدان،وجود ذرات قابل رویت در ویال واکسن ویا ترک خوردگی ویال واکسن .

۴- چنامچه این تغییرات در ویال باز نشده مشاهده شود،باید با حفظ کامل زنجیره سرما ،واکسن به رده بالاتر برگشت داده شود

 تو ضیح :

۱- در خصوص طریقه مصرف واکسن ،چنانچه دستور مشخصی از طرف مرکز مدیریت بیماری ها ارسال نشده باشد.،مراعات دستورات کارخانه سازنده ضروری است.

۲- واکسن های سه گانه،دوگانه،کزاز .هپاتیت ب در مقابل یخزدگی تغییر ماهیت می دهند،در این صورت،از مصرف آن باید خود داری کرد.

3- کلیه واکسنها باید تا لحظه تجویز در دمای ذکر شده نگهداری شوند.)در یخچال نگهداری شود)

4- حلال واکسن  MMRو ب.ث.ژ در واحد مصرف کننده نیز باید در دمای ذکر شده نگهداری شود.

جدول ایمن سازی( واکسیناسیون ) در ایران

 

-         واکسن هپاتیت ب کودکان با وزن کمتر از 2000 گرم چنانچه در وقت مقرر مراجعه نموده باشند در چهارنوبت ( بدو تولد ،یک ماهگی،دو ماهگی و شش ماهگی )انجام می شود.

-         پس از آخرین نوبت واکسن ( شش سالگی ) هر ده سال یک بار واکسن دو گانه ویژه بزرگسالان بایستی تزریق شود.

-         حدا قل فاصله بین نوبت واکسن های سه گانه یک ماه می باشد.

-         حداقل فاصله بین نوبت های واکسن فلج اطفال یک ماه می باشد.

-         حداقل فاصله بین نوبت اول ودوم هپاتیت ب ،یک ماه می باشد.

-         حداقل فاصله بین نوبت دوم وسوم هپاتیت ب دو ماه می باشد.

-         حداقل فاصله بین نوبت اول ودوم      MMR یک ماه می باشد.

جدول واکسینا سیون( ایمن سازی):

 

 

 

 

در کتاب سوم دینکرد درس نامه دین مزدایی و در کرده 157 آن در باره سر چشمه بیماری اینگونه آمده است.

تندرستی در یک واژه ،خلاصه می شود: میا نه روی.

بیماری در دو واژه خلاصه می شود،گزافه خواری و کمبود (زیاده روی و کم روی).

بن بیماری های جان ،بن بیماری های تن،و بن افراطی ترین و تفریطی ترین بیماری های  تن وجان همه «زدارمینو ست».

بن انگیز( شوند .علت): بیماری، تازش اهریمنا نه ی «ز دارمینو».آنهم از سر ستیز و دشمنی، با قوای جان است.برای آسیب ناک کردن جان.آ ن هم از راه: بد آگا هی، فریب کاری،خشم گیری،سستی،خود بر تر انگاری،خوار منشی،کامه پرستی،سرپیچی،خوددوستی و کا هلی.

زیرا که بن انگیز گناه و تبه خویی همگن است. و نیز بیماری، تازش اهریمنانه به

هموند های تنانی،از بهر آسیب رساندن به تن است.آن هم از راه:

سردی،خشکی،گندگی،پوسیدگی،گرسنگی،گندناکی،تشنگی،زاری و درد.

زیرا بن انگیز بیماری و میرایی همگن است.